κρίσιμες ώρες
Σωτήρης Βαλντέν
(Πρώην στέλεχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής)
Με το προσφυγικό, η χώρα μας βρίσκεται μπροστά σε μια μείζονα κρίση με διαστάσεις κατάστασης εκτάκτου ανάγκης. Τη στιγμή αυτή προέχει να διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας, να αποφύγουμε τις κινήσεις πανικού και να επιστρατεύσουμε τα αποθέματα εθνικής συνοχής αλλά και προσήλωσης στις ανθρωπιστικές αξίες του λαού μας, ώστε να βγούμε από αυτή την κρίση με τη λιγότερη δυνατή ζημιά, με αξιοπρέπεια και με τρόπο αντάξιο των μεγάλων στιγμών της ιστορίας μας.
Το προσφυγικό δεν είναι η αιτία, αλλά σύμπτωμα της κρίσης της Ευρώπης
Η Ευρώπη που χτίσαμε τα τελευταία 70 χρόνια βρίσκεται υπό άμεση απειλή διάλυσης. Το προσφυγικό μπορεί να αποτελέσει την αφορμή, αλλά είναι βέβαια μόνο ένα από τα ζητήματα που την απειλούν. Τα αίτια του προσφυγικού ως υπαρξιακής κρίσης για την Ευρώπη βρίσκονται έξω από το προσφυγικό, στην αδιέξοδη πορεία της ΕΕ κατά την τελευταία εικοσαετία.
Η άφιξη 1-2 εκατομμυρίων προσφύγων και μεταναστών σε μια Ένωση 500 εκατομμυρίων ατόμων, αν και αναμφίβολα σημαντική πρόκληση, δεν θα έπρεπε κανονικά να απειλεί τη συνοχή της και ακόμη λιγότερο την ταυτότητα των λαών της. Αν αυτό συμβαίνει, οφείλεται στην εξαιρετικά ασταθή κατάσταση της σημερινής Ευρώπης. Η Ευρώπη της μαζικής ανεργίας, της ατέλειωτης λιτότητας και ανασφάλειας, των κραυγαλέων ανισοτήτων, της φθοράς και διαφθοράς των πολιτικών ελίτ, του γερμανικού ηγεμονισμού, της διαίρεσης βορρά-νότου, των αποσχιστικών τάσεων, της εγκατάλειψης ή πλήρους διαστροφής της έννοιας της αλληλεγγύης, αποτελεί πρόσφορο έδαφος ώστε το κύμα των προσφύγων, σαν κερασάκι στην τούρτα, να αποσταθεροποιεί τα πολιτικά συστήματα, γιγαντώνοντας την ακροδεξιά και τον ευρωσκεπτικισμό.
Η Ευρώπη και η Δύση έχουν μεγάλο μερτικό ευθύνης και για τις γενεσιουργές αιτίες του μαζικού προσφυγικού/μεταναστευτικού ρεύματος: για τους πολέμους της Συρίας, της Λιβύης και του Ιράκ, για τη διαιώνιση του Παλαιστινιακού, για την άθλια κατάσταση της υποσαχάριας Αφρικής. Και σήμερα ακόμη, η Ευρώπη, όμηρος του υστερικού αντιρωσισμού ορισμένων κρατών-μελών της, φαίνεται ανίκανη να συμβάλει αποτελεσματικά στην ειρήνευση στη Συρία. Μια τέτοια ειρήνευση δεν φαίνεται πιθανή στο προσεχές μέλλον, αλλά και αν ακόμα επέλθει, το προσφυγικό/μεταναστευτικό ζήτημα θα συνεχίσει να υπάρχει, έστω και με μικρότερη οξύτητα.
Η Ελλάδα «αποθήκη ψυχών», με υπαιτιότητα ή ανοχή της Ευρώπης
