ΟΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ - ECOSOCIALIST BLOG Κείμενα για την Οικολογία, το Σοσιαλισμό και την Αριστερά | Texts on Ecology, Socialism and the Left | Επικοινωνία: xpolis(at)gmail.com
Σας καλούμε σε μια εκδήλωση-συζήτηση όπου θα έχουμε μαζί μας στο TRISE την Eleanor Finley, μία από τις σημαντικότερες σύγχρονες φωνές της Κοινωνικής Οικολογίας στη Βόρεια Αμερική, στο πλαίσιο των επισκέψεών της στην Ευρώπη με αφορμή την έκδοση του τελευταίου της βιβλίου Practicing Social Ecology: From Bookchin to Rojava and Beyond (Pluto Press, 2025).
Πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε τις δυνατότητες της κοινωνίας για να αλλάξουμε την τροχιά της κλιματικής κρίσης; Απέναντι στην περιβαλλοντική καταστροφή, η Eleanor Finley θα επιχειρήσει να δείξει ότι υπάρχει μια εκπληκτική, ανεκμετάλλευτη πηγή δύναμης στις κοινότητές μας, η οποία μπορεί να μας βοηθήσει στον αγώνα για ένα δημοκρατικό και οικολογικό μέλλον.
[Συνέχεια των πρόσφατων αναδημοσιεύσεων των: Νίκου Φίλη, Νίκου Ράπτη, Στέφανου Σταμέλου, Ηλία Γιαννίρη, ΙΝΑΤ - Ινστιτούτο Αλέξης Τσίπρας, για την Αριστερά, το Σοσιαλισμό, τη Σοσιαλδημοκρατία και την Οικολογία, αναδημοσιεύουμε τη συνέντευξη που ακολουθεί.
Επίσης σας προτείνουμε να διαβάσετε το άρθρο του Γιάνννη Βαρουφάκη και την απάντηση του Γαβριήλ Σακελλαρίδη στην ΕΦΣΥΝ [ΕΔΩ].
Στο ΟΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟ BLOG δεν παίρνουμε θέση για τα κόμματα που αναφέρονται στην Αριστερά, στο Σοσιαλισμό και στην Οικολογία.
Προβάλλουμε τις θέσεις τους και αφήνουμε τον αναγνώστη να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα.]
---------------------------------------------------------------
Τάσσης Χρύσανθος: «Στην Αριστερά απαιτείται ένα νέο πολιτικό πρόγραμμα μετασχηματισμού»
[ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ - ΠΗΓΗ COMMON 08.06.2026]
Συνέντευξη στον Νίκο Δαμιανάκη
Μετά την συνέντευξη με τον Βασίλη Ασημακόπουλο, το Kommon συνεχίζει τον διάλογο για την Αριστερά. Η κρίση πολιτικής εκπροσώπησης, η αποδυνάμωση των παραδοσιακών κοινωνικών και κομματικών δεσμών, αλλά και οι μετασχηματισμοί του σύγχρονου καπιταλισμού επαναφέρουν στο προσκήνιο το ζήτημα της ανασυγκρότησης του προοδευτικού χώρου. Πέρα από τις τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις, το διακύβευμα αφορά τη δυνατότητα συγκρότησης νέων κοινωνικών και πολιτικών συμμαχιών που θα μπορούσαν να δώσουν περιεχόμενο σε ένα σύγχρονο σχέδιο δημοκρατικού μετασχηματισμού. Με αφετηρία αυτά τα ερωτήματα, συζητούμε με τον Χρύσανθο Τάσση για τις προκλήσεις και τις προοπτικές της κεντροαριστεράς και της αριστεράς στην Ελλάδα και την Ευρώπη.
Ο Χρύσανθος Τάσσης ερμηνεύει την πορεία του ΠΑΣΟΚ και της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας ως μέρος μιας μακράς ιστορικής διαδικασίας μετασχηματισμού, κατά την οποία τα κόμματα που συγκροτήθηκαν ως φορείς κοινωνικής εκπροσώπησης των λαϊκών τάξεων μετατράπηκαν σταδιακά σε μηχανισμούς θεσμικής και κυβερνητικής διαχείρισης. Η κρίση της Κεντροαριστεράς, κατά την ανάλυσή του, δεν αφορά πρωτίστως πρόσωπα ή οργανωτικές επιλογές, αλλά την αποδυνάμωση των κοινωνικών και πολιτικών δεσμών που συνέδεαν ιστορικά τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα με τον κόσμο της εργασίας.
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι οι εξελίξεις αυτές συνδέονται με βαθύτερους μετασχηματισμούς του σύγχρονου καπιταλισμού, τη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση, την αποδιάρθρωση των συλλογικών μορφών οργάνωσης και την επικράτηση μιας λογικής πολιτικής διαχείρισης εις βάρος της κοινωνικής εκπροσώπησης. Ωστόσο, θεωρεί ότι η σημερινή συγκυρία εξακολουθεί να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο συγκρότησης νέων κοινωνικών και πολιτικών συμμαχιών, υπό την προϋπόθεση ότι θα αναδυθούν νέα συλλογικά υποκείμενα και νέες μορφές πολιτικής δράσης ικανές να αμφισβητήσουν τη σημερινή νεοφιλελεύθερη ηγεμονία.
Η συνέντευξη ξεχωρίζει επειδή μετατοπίζει τη συζήτηση από το επίπεδο της πολιτικής επικαιρότητας στο επίπεδο των ιστορικών και κοινωνικών διεργασιών που διαμορφώνουν το σύγχρονο κομματικό φαινόμενο. Αντί να ερμηνεύει την κρίση της Κεντροαριστεράς ως αποτέλεσμα συγκυριακών επιλογών ή ηγετικών προσώπων, την εντάσσει σε μια ευρύτερη διαδικασία μετασχηματισμού των σχέσεων κράτους, κομμάτων και κοινωνικών τάξεων. Με τον τρόπο αυτό προσφέρει ένα συνεκτικό θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση όχι μόνο της ελληνικής αλλά και της ευρωπαϊκής πολιτικής πραγματικότητας.
Ο Χρύσανθος Δ. Τάσσης είναι αναπληρωτής καθηγητής Πολιτικής Κοινωνιολογίας και Ελληνικού Πολιτικού Συστήματος στο Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης (ΔΠΘ) Έχει συμβάλει στη μελέτη των πολιτικών κομμάτων, της σοσιαλδημοκρατίας, της Αριστεράς και των μορφών πολιτικής εκπροσώπησης στη σύγχρονη Ευρώπη. Το έργο του διακρίνεται για τη σύνδεση της πολιτικής θεωρίας με την ιστορική και κοινωνιολογική ανάλυση, καθώς και για την έμφαση που δίνει στις σχέσεις ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις, τα κομματικά συστήματα και το κράτος. Οι παρεμβάσεις του αποτελούν χρήσιμο σημείο αναφοράς για όσους επιδιώκουν να κατανοήσουν τις δομικές μεταβολές που επηρεάζουν σήμερα τη δημοκρατία, τα πολιτικά κόμματα και τις προοδευτικές δυνάμεις.
Η περίπτωση του ΠΑΣΟΚ (μέσα και πέρα από τη σύγκρουση γύρω με τον Χάρη Καστανίδη) μπορεί να ερμηνευθεί ως ελληνική ιδιαιτερότητα ή αποτελεί μέρος της συνολικότερης ιστορικής μετάλλαξης της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας από δύναμη κοινωνικής αναδιανομής και λαϊκής εκπροσώπησης σε σχηματισμό θεσμικής και τεχνοκρατικής διαχείρισης;
[Αναδημοσιεύουμε το άρθρο του Νίκου Φίλη (ΝΕΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑ), ο οποίος υπήρξε και διευθυντής της ΑΥΓΗΣ, για τα 75 χρόνια της εφημερίδας. Μεταξύ των άλλων ο Νίκος Φίλης αναφέρει "...ο σοσιαλισμός ή θα είναι πράσινος και δημοκρατικός ή δεν θα υπάρξει..."]
Ευχές και προβληματισμοί για την Αυγή και την Αριστερά (δημοσιεύτηκε στο φύλλο αυτής της Κυριακής, στο αφιέρωμα για τα 75 χρόνια της εφημερίδας)
=======
Η εφημερίδα είναι ένα σύνθετο, συλλογικό, πολιτισμικό προϊόν. Ειδικά στον χώρο της Αριστεράς (από τότε που απομακρυνθήκαμε από τη λενινιστική αρχή πως η εφημερίδα είναι κομματικό όργανο διαφώτισης και οργάνωσης των μαζών) διαμορφώθηκαν οι συνθήκες για την Αριστερή εφημερίδα γνώμης. Ανοιχτή, με δημοσιογραφική ανεξαρτησία, με σεβασμό στον αναγνώστη, έντιμη στην πληροφόρηση και την αντιπαράθεση.
Υιοθετούμε και εμπνεόμαστε από τον ορισμό του Pierre Samuel (1921 - 2009), σύμφωνα με τον οποίο “Η λέξη “οικολογία” έχει στην πραγματικότητα δύο έννοιες.
α) Στην αρχική της έννοια δηλώνει τη μελέτη των οικοσυστημάτων – της λειτουργίας και των διαταραχών που αυτά μπορεί να παρουσιάσουν εξαιτίας φυσικών φυσικών φαινομένων είτε ανθρώπινων παρεμβάσεων, (που προκαλούν επί παραδείγματι μόλυνση, ερήμωση, εξαφάνιση ειδών) – (Σημείωση ΦτΦ: θα την χαρακτηρίζαμε επιστημονική οικολογία)
β) Σε μια άλλη μεταγενέστερη εκδοχή, η οικολογία δηλώνει επίσης δηλώνει το κίνημα υπεράσπισης των οικοσυστημάτων, κυρίως του περιβάλλοντος και του ανθρώπου. Το κίνημα αυτό λαμβάνει υπόψη τα δεδομένα και τις διαδικασίες της επιστημονικής οικολογίας (α). Εκπροσωπείται από στοχαστές, συγγραφείς, συλλόγους, πολιτικά κόμματα, επίσημους είτε περισσότερο ανεξάρτητους οργανισμούς (υπουργεία, ιδρύματα κ.λπ)” – (Σημείωση ΦτΦ: την εκδοχή αυτή συμπεριλαμβανομένων των κινημάτων θα την χαρακτηρίζαμε Πολιτική Οικολογία).
Το παραπάνω απόσπασμα είναι από την εισαγωγή του άρθρου του Πιερ Σάμουελ “Σκέψεις για την Οικολογία”. (Στάχυ 2009).
Κοντιάδης Ξενοφών- Κόκκαλης Πέτρος: "Ο κόσμος καίγεται - Αλλάξτε το σύστημα, όχι το κλίμα!",
Με αφορμή α) τις πρόσφατες πυρκαγιές στη Γαλλία και την Ισπανία και β) την Ημέρα Υπέρβασης της Γης 2026, 30 Ιουλίου, παρουσιάζουμε το βιβλίο των Κοντιάδη Ξενοφών- Κόκκαλη Πέτρου: "Ο κόσμος καίγεται - Αλλάξτε το σύστημα, όχι το κλίμα!", 2024.
Περισσότερες πληροφορίες - ΕΔΩ.
Ο χαρακτηρισμός της άποψής μου για την ανάγκη της αυτόνομης παρουσίας της Πολιτικής Οικολογίας στην Ελλάδα και στις εκλογές - η τέταρτη συνιστώσα της πολιτικής σκηνής, όπως συμβαίνει στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης - ως «Λουθηρανισμός», μου προκάλεσε αυτό το παράξενο μείγμα αμηχανίας και απογοήτευσης.
Στο ΟΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟ BLOG παρουσιάζουμε ως "τροφή για σκέψη" απόψεις για τον πράσινο - οικολογικό και αριστερό χώρο, χωρίς απαραίτητα να συμφωνούμε με τους συγγραφείς. Οι απόψεις του διαχειριστή του Blog έχουν παρουσιαστεί σε 35 αναρτήσεις - οι πιο πρόσφατες: α) Η πολύπλευρη κρίση ως ευκαιρία για τις δυνάμεις της Αριστεράς και της Οικολογίας 12.06.2026 - ΕΔΩ β) Για μια σημαντική αφορμή - Περί Δεξιάς, Αριστεράς και Πρασίνων 04.02.2025 - ΕΔΩ γ) 20 Οικολογικά & Κοινωνικά πρακτικά και όχι θεωρητικά θέματα για συζήτηση 02.02.2024 - ΕΔΩ δ) Γιατί οι πράσινοι πρέπει να γίνουν και λίγο κόκκινοι και οι κόκκινοι πρέπει να γίνουν λίγο πράσινοι 12.12.2023 - ΕΔΩ.
------------------------------------------
Νίκος Ράπτης: Ο ΛΟΥΘΗΡΑΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΤΑΜΕΛΛΟΥ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΟΗΧΟΣ, ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΜΑΣ ΑΦΟΡΑ ΣΗΜΕΡΑ
Απάντηση στο https://www.facebook.com/share/p/17ufK32aDv/?mibextid=wwXIfr
Θα ήθελα να σχολιάσω την κίνηση -τύπου «επιστροφή στις ρίζες»- που φαίνεται να πυροδότησε στον οικολογικό χώρο η ανάρτηση του Στέφανου Σταμέλλου.
Ο ΣΣ μας λέει:
🔸Πρώτο, να υπερβούμε (ξανά) το δίπολο δεξιά-αριστερά.
🔸Δεύτερο, να μετατοπίσουμε το κέντρο βάρους της δράσης μας από τις «κομματικές επαφές» στην «κοινωνική βάση».
🔸 Τρίτο, να μιλήσουμε «ρεαλιστικά» για την οικονομία και για «νέες και σταθερές θέσεις εργασίας».
🔸 Τέταρτο, να δώσουμε έμφαση στην αυτοδιοικητική μας παρουσία.
🔸 Πέμπτο, να ενωθούμε και να κατεβαίνουμε στις εκλογές μόνοι μας, γιατί «η ζωή απαιτεί την παρουσία της οικολογίας».
Αυτού του είδους η «δέσμη ιδεών» μπορεί να ακουγόταν αυτονόητη τη δεκαετία του 1980.
Σήμερα όμως, καλούμαστε επίσης να ανταποκριθούμε σε δύο μείζονες πολιτικές τάσεις:
Συνεχίζουμε να παρουσιάζουμε απόψεις για τη συνεργασία ή όχι του πράσινου και του κόκκινου χώρου με το κείμενο που δημοσίευσε ο Στέφανος Σταμέλλος στο Facebook (14.06.2026). Θα ακολουθήσει το κείμενο του Νίκου Ράπτη ως απάντηση στην παρέμβαση του Στέφανου Σταμέλλου.
Στο ΟΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟ BLOG παρουσιάζουμε ως "τροφή για σκέψη" απόψεις για τον πράσινο - οικολογικό και αριστερό χώρο, χωρίς απαραίτητα να συμφωνούμε με τους συγγραφείς. Οι απόψεις του διαχειριστή του Blog έχουν παρουσιαστεί σε 35 αναρτήσεις - οι πιο πρόσφατες: α) Η πολύπλευρη κρίση ως ευκαιρία για τις δυνάμεις της Αριστεράς και της Οικολογίας 12.06.2026 - ΕΔΩ β) Για μια σημαντική αφορμή - Περί Δεξιάς, Αριστεράς και Πρασίνων 04.02.2025 - ΕΔΩ γ) 20 Οικολογικά & Κοινωνικά πρακτικά και όχι θεωρητικά θέματα για συζήτηση 02.02.2024 - ΕΔΩ δ) Γιατί οι πράσινοι πρέπει να γίνουν και λίγο κόκκινοι και οι κόκκινοι πρέπει να γίνουν λίγο πράσινοι 12.12.2023 - ΕΔΩ.
------------------------------------------------
Στέφανος Σταμέλος: Οι Πράσινοι θα μπορούσαν να δηλώσουν ότι κατεβαίνουν στις εκλογές με το δικό τους, αυτόνομο πρόγραμμα
Με έχει πιάσει τελευταία να υπηρετώ τον λεγόμενο «πολιτικό οικολογικό ρεαλισμό», κατά τον «σοσιαλιστικό ρεαλισμό» της τότε Σοβιετικής Ένωσης. Θα με έχετε βαρεθεί ίσως… Και λέω:Για να κατοχυρώσει η πολιτική οικολογία έναν πραγματικά αυτόνομο ρόλο στην Ελλάδα, θα πρέπει, κατά τη γνώμη μου, να αλλάξει ριζικά τη στρατηγική της, μετατοπίζοντας το κέντρο βάρους από τις κομματικές επαφές και συμμαχίες, στην κοινωνική βάση.
Πώς μπορεί να κερδίσει την αυτονομία της;
Απεξάρτηση από το δίπολο Αριστεράς - Δεξιάς: Να αναδείξει την οικολογία ως μια ξεχωριστή, συνολική πρόταση διακυβέρνησης -τέταρτη συνιστώσα- και όχι ως ένα απλό «συμπλήρωμα» ή την περιβαλλοντική πτέρυγα της σοσιαλδημοκρατίας.
Σύνδεση της οικολογίας με την οικονομία: Να σταματήσει να μιλά μόνο για την προστασία του περιβάλλοντος με όρους ακτιβισμού. Πρέπει να παρουσιάσει ένα ρεαλιστικό σχέδιο για την «Πράσινη Μετάβαση», που δημιουργεί νέες και σταθερές θέσεις εργασίας στην Ελλάδα. Να μιλήσει για την ανάγκη της αλλαγής του τρόπου παραγωγής, για τον επαναπροσδιορισμό των καταναλωτικών προτύπων και αυστηρά όρια στη χρήση των φυσικών πόρων, για την ήπια, αλλά σταθερή, απο-ανάπτυξη, για την αποκέντρωση με αυτοδιοίκηση και τοπικοποίηση της οικονομίας με όρους λιτής ευημερίας.
