Κώστας Λάμπος: Καλή Ανάσταση των λαών

ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΛΑΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ  ΣΤΟΥΣ ΣΚΟΤΑΔΙΣΜΟΥΣ 

ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΑΠΑΤΗΛΕΣ ΙΔΕΟΛΟΓΙΕΣ

(Θρησκείες και ιερατεία στην εξουσία και στην υπηρεσία της εξουσίας)

Γράφει ο Κώστας Λάμπος [ΕΔΩ]

«Να καταστρέψουμε τους μύθους που,
περισσότερο από το χρήμα και τα όπλα
συνιστούν το τρομακτικότερο εμπόδιο στο δρόμο
μιας ανασυγκρότησης της ανθρώπινης κοινωνίας»
Κορνήλιος Καστοριάδης[1]

Το τέλειο σκηνικό του Φόβου, χτισμένο με μαεστρία πάνω στη άγνοια ή στις όποιες μεταφυσικές ανησυχίες των ανθρώπων, τις οποίες από δύναμη αναζήτησης, έρευνας, αυτογνωσίας, αυτοπεποίθησης, έμπνευσης, δημιουργίας και απελευθέρωσης από το «Φόβο του Αγνώστου», τις υποβάθμισαν σε «Φόβο του Θεού», και σε «Εξουσιαστικό Φόβο»[2] δηλαδή σε μοιρολατρία και συνεπώς σε υποταγή στην εκάστοτε εξουσία. Συνειδητή υποταγή στις ανοησίες, στις ουσίες και στις εξουσίες, για μια χούφτα Δολάρια οι εξουσιαστές και για μια άδεια ζωή γεμάτη ψευδαισθήσεις οι εξουσιαζόμενοι.

Ο Πορτογάλος Νομπελίστας Ζοζέ Σαραμάγκου χαρακτηρίζει τις θρησκείες ‘δεινά της ανθρωπότητας’ και παρατηρεί ότι, « ποτέ στην ιστορία οι θρησκείες δεν χρησίμεψαν για να συμφιλιώσουν τους ανθρώπους. Αντίθετα υπήρξαν πάντοτε αιτία μισαλλοδοξίας και μίσους… Η αλήθεια είναι ότι οι θρησκείες όχι μόνο δεν έχουν κάνει ποτέ αδέλφια τους ανθρώπους, αλλά ούτε καν καλούς γείτονες. Τους έχουν κάνει μόνο εχθρούς… που κραδαίνουν οι μεν εναντίον των δε Βίβλους και Κοράνια…»[3]. Δεν υπάρχει πόλεμος στην ιστορία της Ανθρωπότητας που δεν έγινε για την αρπαγή ξένου πλούτου, ή για την κατάκτηση πηγών του πλούτου, όπως εύφορες πεδιάδες, νερά, ορυκτά ή πετρέλαια. Όπως και δεν υπάρχει πόλεμος που δεν προκλήθηκε ή δεν «ευλογήθηκε» από κάποιο ιερατείο ενάντια σε κάποιο άλλο ανταγωνιστικό ιερατείο, που τάχα εμπνεύστηκε από την «αγάπη για τη σωτηρία των αιρετικών, ή των απίστων και τον εκπολιτισμό των βαρβάρων», για την «ενότητα του κόσμου»κάτω από τη «μοναδική και εξ αποκαλύψεως αλήθεια», του «ενός και μοναδικού αληθινού θεού». Του θεού με τον οποίο, ως γνωστόν, «συνομιλούν» συχνά όλοι οι σκοταδιστές και οι φανατικοί του πλανήτη και πράττουν σύμφωνα με ‘το θέλημά του’. Ακόμα και η βίαιη επιβολή της «Δημοκρατίας a la America», δεν θα ήταν δυνατή χωρίς τη βοήθεια του θεού του αμερικανικού πενταγώνου.

Δεν υπάρχει περίοδος στην ιστορία της Ανθρωπότητας που με το πρόσχημα και για λογαριασμό των νέων θεών κάποιου νέου Ηγεμόνα, καταργούνται παλιοί θεοί και παραθεοί άλλων παλιών Ηγεμόνων, καταστρέφονται πολιτισμοί, γκρεμίζονται αυτοκρατορίες, λεηλατούνται οικονομίες, εξοντώνονται Λαοί και εκατομμύρια άνθρωποι σέρνονται στα σκλαβοπάζαρα των «πολιτισμένων», που με αυτό τον τρόπο εξασφαλίζουν τον έλεγχο του πλούτου, με τον οποίο ελέγχουν ‘ιεραποστολικά’ την εξουσία, για να συνεχίσουν φυσικά να εξασφαλίζουν τον πλούτο που παράγουν οι πιστοί και οι άπιστοι δούλοι[4].

Ο καθένας που με καθαρή συνείδηση μελετά, ερευνά και στοχάζεται ελεύθερα, απαλλαγμένος από το φόβο του «προπατορικού αμαρτήματος» και του ‘τιμωρού θεού’ και πέρα από σκοπιμότητες και ιδιοτελείς σχέσεις με εξουσιαστικές, θεσμοθετημένες και μη, θρησκείες και παραθρησκείες, κατηχητικά και αρχονταρίκια,«συναγωγές» και «στοές», δεσποτάτα και πατριαρχεία, «λέσχες» και παραθρησκευτικές οργανώσεις, «Αδερφότητες» και «Αδερφάτα», Συμμορίες και Σέκτες, Φράξιες και μυστικές υπηρεσίες, διαπιστώνει πως η Ανθρωπότητα στη μακραίωνα ιστορία της δεν γνώρισε καταστροφικότερη και περισσότερο απάνθρωπη δύναμη από τα ιερατεία και τις εξουσιαστικές θρησκείες, από την «Ιερή Εξέταση»[5] και τις Σταυροφορίες[6] μέχρι τον αμερικάνικο νεοχριστιανισμό[7] και τον ισλαμικό φονταμενταλισμό[8]. Η ιστορία της σύγκρουσης μεταξύ χριστιανισμού και ισλαμισμού λ.χ. δείχνει πως αυτή η διαρκής εχθρότητα δεν αφορά, φυσικά, στις μυθοποιημένες μορφές του Χριστού, ή του Μωάμεθ, αλλά στις σφαίρες επιρροής και στον έλεγχο του φυσικού πλούτου των ευρύτερων περιοχών.

Και φυσικά η εχθρότητα δεν περιορίζεται μεταξύ των αλλόθρησκων. Είναι το ίδιο τραγική και συχνά είναι πολύ σφοδρότερη μεταξύ των ομόθρησκων, σχισματικών ή μη. Είναι γνωστό το άσβεστο αιώνιο μίσος μεταξύ της ‘ρωμαιοκαθολικής’ και της ‘ορθόδοξης’ χριστιανικής εκκλησίας, που τρέφεται από τον ανταγωνισμό τους για την επέκταση της επιρροής της μιας σε βάρος της επιρροής της άλλης. Χαρακτηριστικές του θρησκευτικού μίσους είναι και οι αιματηρές συγκρούσεις μεταξύ σιιτών και σουνιτών, στο Ιράκ, στη Συρία κ. α., με τη βοήθεια των Αμερικάνων, κατακτητών, ή μεταξύ καθολικών και διαμαρτυρομένων στη Ιρλανδία με τη βοήθεια των επικυρίαρχων Άγγλων, μεταξύ ινδουιστών και μουσουλμάνων σε χώρες της Ασίας κ.λπ. κ.λπ.

Τα οικονομικά συμφέροντα που κρύβονται πίσω από τις θρησκείες και τις θρησκευτικές συγκρούσεις αναγκάζουν συχνά τα ιερατεία[9] διάφορων ‘εκκλησιών’ και θρησκειών να ανοίξουν ‘διαχριστιανικό’, ή ακόμα και ‘διαθρησκειακό-διεκκλησιαστικό’ διάλογο, προκειμένου να αντιμετωπίσουν κάποιο κοινό εχθρό. Έτσι οι προσπάθειες που έγιναν στο δεύτερο ήμισυ του εικοστού αιώνα μεταξύ Βατικανού και Οικουμενικού Πατριαρχείου, για να έρθουν πιο κοντά ή ρωμαιοκαθολική και η ορθόδοξη εκκλησία, υποκινήθηκαν από τις ΕΠΑ και το ΝΑΤΟ, γιατί αυτή η προσέγγιση λειτούργησε «ως ισχυρό όπλο στην αντιπαράθεση με τη Σοβιετική Ένωση, το Σύμφωνο της Βαρσοβίας και το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα[10].

Αλλά και σήμερα το Βατικανό, (προκαθήμενος του οποίου χαρακτήρισε ‘άγιο εν ζωή’ τον, Άντολφ Χίτλερ), που όπως είναι γνωστό πάντα στήριζε και συνεχίζει να στηρίζει κάθε χούντα και κάθε αντιδραστικό καθεστώς, συζητούσε μέχρι πρόσφατα με το μοναρχικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης και τον ακροδεξιό προκαθήμενο της ελλαδικής εκκλησίας[11] «επειδή επιζητεί να συσπειρώσει όλες τις χριστιανικές δυνάμεις της Ευρώπης, για να μπορεί να επηρεάσει τις εξελίξεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση»[12]. Αλλά και γιατί κατά τον, «βουτηγμένο μέχρι το καλυμμαύκι στο παραδικαστικό κύκλωμα»[13], Χριστόδουλο Παρασκευαϊδη[14]«είναι άμεση η ανάγκη για μετάγγιση γνήσιου αίματος χριστιανισμού στις αλλοτριωμένες κοινωνίες της Δύσεως»[15], και αργότερα βεβαίως θα πρέπει να έρθει και η σειρά των κοινωνιών της ‘άπιστης’ Ανατολής.

Το τεράστιο μέγεθος της υποκρισίας τους, που μιλάνε για «αγάπη», ενώ σκέπτονται, ζουν και δρουν με μίσος, σκόρπισε τόση έχθρα, βία, φρίκη, πόνο, φόβο, τρόμο και εξαθλίωση στον πλανήτη, συκοφάντησε, έκαψε, σκότωσε, ταπείνωσε πνευματικούς δημιουργούς, απαγόρευσε και έκαψε βιβλία και βιβλιοθήκες, πολέμησε με λύσσα επιστήμες, τέχνες και γράμματα, ‘αφόρισε’ όλους τους κοινωνικούς αγώνες για πρόοδο και ελευθερίες και αποπνευματοποίησε το νόημα της ανθρώπινης ζωής τόσο προς τη συνανθρώπινη ζωή, όσο και προς το Σχετικό και το Απόλυτο Όλον της Ζωής, την Άπειρη στο Χρόνο και στο Χώρο Φύση στο σύνολό της.

Όλα αυτά όμως πιέζουν πράγματι στη μετάλλαξη και στην εκτροπή του πολιτισμού, από πολιτισμό σκεπτόμενων, συσκεπτόμενων και συνεργαζόμενων πνευματικών ανθρώπινων όντων στην προοπτική ενός νέου Οικουμενικού Ουμανισμού[16], σε ‘πολιτισμό πιστών και απίστων’, σε πολιτισμό της σύγκρουσης, της εκμετάλλευσης, του μίσους, του πολέμου, της φτώχιας.., στην προοπτική του θεοκρατικού Σκοταδισμού και της Βαρβαρότητας.

Και για να κρύψουν την ουσία των πολέμων για τον έλεγχο του πλούτου, κατασκευάζουν «θεωρίες» για «το τέλος της ιστορίας»[17], ή για τη «σύγκρουση των πολιτισμών»[18], σύμφωνα με τις οποίες οι «μουσουλμάνοι», σήμερα, που συλλήβδην και σκόπιμα ταυτίζονται με τους φανατικούς ισλαμιστές, δεν αντιστέκονται στη λαίλαπα της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης, για τη διατήρηση του ελέγχου πάνω στον τοπικό-εθνικό τους πλούτο, αλλά για τη διατήρηση της μαντίλας και οι ‘χριστιανοί’ ιμπεριαλιστές πολεμούν τάχα «για του Χριστού την πίστη την αγία», κι’ όχι για τις πετρελαιοπηγές και το φυσικό αέριο.

Για τους πιο υποψιασμένους, λοιπόν, όλα αυτά δεν υπαγορεύτηκαν, και πολύ περισσότερο δεν υπαγορεύονται στην εποχή μας, από κάποια μεταφυσική αγωνία ή κάποια θρησκευτική πίστη. Υπαγορεύτηκαν και υπαγορεύονται από την απληστία και την εξουσιομανία, από τις πιο νοσηρές αντιλήψεις για τη ζωή, την οικονομία, την κοινωνία, τον Άνθρωπο και τον πολιτισμό του. Υπ’ αυτή την έννοια οι θρησκείες και οι εκκλησίες αποτελούν ιστορικά τις αρχαιότερες επιχειρήσεις διανομής-ιδιοποίησης κι’ όχι παραγωγής πλούτου, που τις διαχειρίζονται τα ιερατεία, κι’ όχι μόνο τα εκκλησιαστικά, σφετεριζόμενα με τη βία, με το ψέμα και με άλλους χίλιους δυό τρόπους, όπως ‘συγχωροχάρτια’, ξόρκια, «θαύματα» και τσαρλατανιές, τον κοινωνικό πλούτο, πουλώντας ψευδαισθήσεις σε κατατρομαγμένες ανθρώπινες υπάρξεις, σε υπάρξεις των οποίων τη ζωή τη ρήμαξαν και τη μετατρέψανε σε πραγματική κόλαση, για να προσδοκούν μέσω της «πίστης» να «κερδίσουν το χαμένο παράδεισο».

Υπάρχει, αναμφισβήτητα, μια πραγματικότητα. Η πραγματικότητα που έχουν δημιουργήσει ακουμπώντας πάνω σε ιδεοληψίες και ψέματα, οι θρησκείες, χιλιάδες χρόνια τώρα. Μια πραγματικότητα όμως, που έδωσε μια εικονική διάσταση στον πολιτισμό και τον εξέτρεψε από το σκοπό του, το σκοπό της ανθρώπινης ζωής που είναι κοινωνική ισότητα, η ευτυχία, ως χαρά της δημιουργίας και της αυτοπραγμάτωσης σε πραγματικό (κι’ όχι σε μελλοντικό ή μεταφυσικό) χρόνο, δηλαδή η ευτυχία της χωροχρονικά, που θα πει της ιστορικά, προσδιορισμένης ύπαρξης.

Πρόκειται για μια πραγματικότητα α-ιστορική, εκτός χώρου και χρόνου, κυριολεκτικά εικονική που δημιουργήθηκε από νοσηρές θρησκοληψίες και ιδεοληψίες, η οποία υπονόμευσε βίαια την αυθεντικότητα της ανθρώπινης προσωπικότητας και δημιούργησε ‘είδωλα’, ‘πιστούς’, ‘νόθες συνειδήσεις’ και κατά τον Hegel ‘FalscheIntenditäten’, δηλαδή ‘νόθες ταυτότητες’, δηλαδή νόθες συνειδήσεις και κατά συνέπεια έναν σχιζοφρενικό πολιτισμό της σύγκρουσης και της δυστυχίας.

Η κριτική προς τις σκοταδιστικές θρησκείες και τις εξουσιαστικές ιδεολογίες, είναι και πρέπει να είναι αμείλικτη, γιατί η εξάλειψή τους είναι συνυφασμένη με την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, με τα συμφέροντα των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, με την ύπαρξη της ζωής και το μέλλον της ανθρωπότητας και προφανώς δεν έχει να κάνει με την πίστη των αφελών και την ‘προσευχή’ των κολασμένων αυτής της Γης, των λεηλατημένων ανθρώπινων υπάρξεων, αλλά με την υποκρισία και την απληστία των συμμοριών των οργανωμένων θρησκειών και των στρατιωτικοβιομηχανικών συμπλεγμάτων που βάζουν τα κέρδη, την ιδιοκτησία και την εξουσία τους πάνω από τον Άνθρωπο και τον ανθρωπισμό. Αφορά προφανώς και τις κομματικές γραφειοκρατίες που σταυροκοπιούνται και υποκλίνονται σε όλα τα εκμεταλλευτικά, εξουσιαστικά και σκοταδιστικά ιερατεία για να τους ανατεθεί η διαχείριση του συστήματος που τρέφεται από τις σάρκες, τον ιδρώτα, το αίμα και τα μυαλά των εργαζόμενων και των ανέργων, αντί να κατεβάσουν στην κοινωνία την επιστημονικά έγκυρη και κοινωνικά χρήσιμη Γνώση, προϋπόθεση της Επίγνωσης και της Συνείδησης για την ατομική, συλλογική και κοινωνική απελευθέρωση προς την κατεύθυνση της Άμεσης Δημοκρατίας[19], της Αταξικής Κοινωνίας και του Οικουμενικού Ουμανιστικού Πολιτισμού.

ΦΩΣ, ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΦΩΣ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ‘ΑΓ(Ρ)ΙΟ ΣΚΟΤΑΔΙ

Κώστας Φωτεινάκης: Ψηφοδέλτιο νίκης και ελπίδας για ένα καλύτερο Χαϊδάρι σε μια δικαιότερη και ανεξάρτητη Ελλάδα με υποψήφιο Δήμαρχο το Θοδωρή Σπηλιόπουλο

Ψηφοδέλτιο νίκης και ελπίδας για ένα καλύτερο Χαϊδάρι σε μια δικαιότερη και ανεξάρτητη Ελλάδα με υποψήφιο Δήμαρχο το Θοδωρή Σπηλιόπουλο

του Κώστα Φωτεινάκη

Ο Ελληνικός λαός με το δημοψήφισμα του 1974 απέρριψε τη βασιλεία, την κληρονομικότητα και τους πρίγκιπες. Φτάνει πια η πρακτική «από τον παππού στον εγγονό». Η θετική ή η αρνητική ιστορία των γονιών δεν κληρονομείται στα παιδιά. Αυτή είναι μια βαθειά δημοκρατική αρχή που ισχύει από την εποχή του διαφωτισμού. Δεν υπάρχουν ανεξάρτητοι υποψήφιοι δήμαρχοι γιατί οι περισσότεροι είναι εξαρτημένοι με την αντιλαϊκή πολιτική της τρικομματικής, και νυν δικομματικής κυβέρνησης.

Ο καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου Δημήτρης Χριστόπουλος για τη συμμετοχή του στο ευρωψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ

Ο καθηγητής Δ. Χριστόπουλος για τη συμμετοχή του στο ευρωψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ

"Μονόδρομοι δεν υπάρχουν στην ιστορία. Σταυροδρόμια υπάρχουν. Σε τέτοιο είμαστε στην Ευρώπη. Είναι η τρίτη φορά στον τελευταίο αιώνα που βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Τρίτο «λάθος» δεν συγχωρείται…

H έκβαση αυτού του αγώνα μας καθορίζει. Η μάχη των ευρωεκλογών είναι υπαρξιακή. Αν νικήσει η Αριστερά στην Ελλάδα, έχουμε ελπίδες να σπείρουμε την αμφισβήτηση σε όλη την Ευρώπη. Ειδάλλως, είναι δύσκολα τα πράγματα για μας και τις γενιές που έρχονται.

Στις κρίσιμες αυτές στιγμές, οι άνθρωποι διαλέγουν το δρόμο τους διεκδικώντας. Επιλέγουν. Το να είμαστε πραγματικά σκεπτικοί και ανήσυχοι για το πού τραβάει η Ευρώπη σήμερα μας απαλλάσσει από την υποταγή στους ευρωλαγνικούς μύθους και τις εθνικιστικές δοξασίες που πλασάρονται ως «λύσεις».

Το χειρότερο που μας περιμένει σήμερα είναι η εδραίωση της νεοφιλελεύθερης ηγεμονίας σε συνδυασμό με τον ακροδεξιό εθνικισμό που αναβιώνει εμφατικά. Δεν πείθουν τα κεντροαριστερά ή κεντροδεξιά δάκρυα για την ακροδεξιά αφύπνιση στην Ευρώπη. Ο νεοφιλελευθερισμός είναι το λίπασμα του ευρωπαϊκού εθνικισμού. Όπως έστρωσε λοιπόν θα κοιμηθεί.

Για την ανατροπή αυτού του δυσοίωνου συνδυασμού, είναι απαραίτητος, πιστεύω, ένας σύγχρονος, κριτικός, ριζοσπαστικός ευρωπαϊκός λόγος της Αριστεράς. Η Αριστερά πρέπει να έχει συμπαγή ευρωπαϊκό λόγο. Και, αντίστροφα: η Ευρώπη οφείλει να έχει και αριστερό λόγο. Η σύνθεση «είμαστε με την πολιτική οικοδόμηση της Ευρώπης και για το λόγο αυτό είμαστε εναντίον αυτής της Ευρώπης» είναι μια κατεξοχήν αριστερή σύνθεση που αξίζει.

Εκεί βλέπω το ρόλο του ΣΥΡΙΖΑ στην Ευρώπη.

Για το λόγο αυτό είμαι υποψήφιος. Χαίρομαι διότι η πορεία μου στο χώρο στης Αριστεράς των δικαιωμάτων, κατεξοχήν εντάσσεται στην ευρωπαϊκή στρατηγική και προτεραιότητες του ΣΥΡΙΖΑ. Γι' αυτό είμαι στο ευρωψηφοδέλτιο, του οποίου το εύρος και η ποιότητα αφήνει ισχυρή αίσθηση πολιτικής ηγεμονίας της Αριστεράς.

Στην Ελλάδα, η Αριστερά να νικήσει. Η Ευρώπη να στρίψει αριστερά.

Δημήτρης Χριστόπουλος, 14 Απριλίου 2014"

Πράσινη Πολιτική Σκέψη

Αν και έχει περάσει - ενημερωτικά κάνουμε την ανάρτηση. Περισσότερα ΕΔΩ

Νίκος Καϊμάκης: "Κυβέρνηση της Αριστεράς"

ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ

Στην Ευρώπη τελευταία κυβερνητική εμπειρία  αποτέλεσε το Γαλλικό Λαϊκό Μέτωπο του 1936. Έκτοτε η Αριστερά απουσιάζει από το σύστημα διαχείρισης της εξουσίας. Προφανώς δεν ισχύει το ίδιο για  τους προεδρικούς θώκους στους οποίους  θήτευσαν, αρκετοί αριστεροί ως Πρόεδροι Δημοκρατίας (ως στοιχεία νομιμοποίησης).

Στις  πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες που επικρατούν σήμερα στην Ευρώπη και ιδιαιτέρως στην Ε.Ε αλλά και σε μια περίοδο πλήρους ηγεμονίας του νεοφιλελευθερισμού, ένα κυβερνητικό πείραμα σε μια «ανεπτυγμένη» και αρκούντως καταναλωτική ευρωπαϊκή κοινωνία,  θα αποτελέσει μια νέα ενδιαφέρουσα εμπειρία. Ο κλήρος για το νέο αυτό «όνειρο» της Αριστεράς, όπως δείχνουν οι εξελίξεις, πέφτει στις πλάτες της Ελληνικής Αριστεράς.

Η εμπειρία να υπάρξει τέτοια προοπτική στην Ελλάδα, θα είναι έτσι κι’ αλλιώς ενδιαφέρουσα. Σε μια μικρή  περιφερειακή χώρα της ευρωζώνης, υπερχρεωμένη, σε συνθήκες κοινωνικού, οικονομικού, παραγωγικού και αναπτυξιακού αδιεξόδου, που βρίσκεται υπό επιτήρηση, να αναδειχτεί  με λαϊκή εντολή ανάληψη της κυβερνητικής εξουσίας από την Αριστερά. Πράγματι αυτό είναι ένα τρελό όνειρο!

Τι έγινε στην Λατινική Αμερική

Εμπειρίες Κυβερνήσεων της Αριστεράς υπάρχουν σήμερα  στην Λατινική Αμερική, κάτω από τελείως διαφορετικές συνθήκες και ιδιομορφίες,  από αυτές που «τρέχουν» στις άλλες ηπείρους σε ανεπτυγμένες ή αναπτυσσόμενες κοινωνίες. Είναι αυτονόητο ότι Κυβερνητικά μορφώματα σε «φονταμενταλιστικά–ριζοσπαστικά» καθεστώτα της Ασίας και της Αφρικής, δεν αφορούν τον παρόντα προβληματισμό για Κυβερνήσεις της Αριστεράς.

Στην Λατινική Αμερική μετά την ήττα της «ένοπλης Αριστεράς», την επιβολή στη συνέχεια αυταρχικών ή δικτακτορικών καθεστώτων και την εκατόμβη θυμάτων που προκάλεσαν για  2-3 αιματηρές  δεκαετίες, η Αριστερά επανήλθε με διαφορετικές αποχρώσεις και τρόπους στην κυβερνητική εξουσία, σε πολλές χώρες της αμερικάνικης ηπείρου. Παράλληλα διαφόρων τύπων κοινωνικά κινήματα, ιστορικά και νέα, απέκτησαν ρόλο, καθιερώθηκαν αγωνίστηκαν αλλά και σε ορισμένες περιπτώσεις υποτάχθηκαν ή προσχώρησαν στις νέες αριστερές μορφές εξουσίας.

Άλλωστε η Κυβερνητική εξουσία είτε είναι συντηρητική στη δομή της, είτε ως προοδευτική, ή κεντρώα ή αριστερή εμπεριέχει στοιχεία συντηρητισμού. Όλες οι εξουσίες δεν δέχονται και δεν επιτρέπουν την ανατροπή της πραγματικότητας στην άσκησης της  κρατικής εξουσίας, ενοχλούνται ή αποφεύγουν τον έλεγχο των κοινωνικών κινημάτων, ενώ τα ευρύτερα διεθνή ηγεμονικά συστήματα  περιφερειακών ή ηπειρωτικών ολοκληρώσεων στα οποία συμμετέχουν τα κράτη, με τη συμβολή και των  υπαρκτών διεθνών οργανισμών εποπτείας του καπιταλιστικού συστήματος(ΟΗΕ ΔΝΤ, ΠΤ, ΠΟΕ), δεν διευκολύνουν κυβερνητικές αλλαγές εύκολα ή αριστερές ανατροπές, ούτε εγκαταλείπουν ποτέ, ζωτικά οικονομικά, γεωπολιτικά και πλουτοπαραγωγικά συμφέροντά, στις ζώνες επιρροή τους, παρά μόνο με πολέμους.

Οι κυβερνήσεις στην Λατινική Αμερική που χαρακτηρίζονται ως Αριστερές, ή διαφορετικά ως κυβερνήσεις με τη συμμετοχή της Αριστεράς, διακρίνονται σε δύο κατηγορίες. Μιας αριστερής και μιας κεντρώας.

Α. Στην πρώτη εντάσσονται σήμερα χώρες όπως η Βενεζουέλα, η Βολιβία, το Εκουαδόρ και η Νικαράγουα, με άρωμα αντικαπιταλιστικό, που αντιμάχονται τις αστικές δυνάμεις και τις πολυεθνικές επιχειρήσεις, οι οποίες προφανώς αρνούνται να προχωρήσουν σε αναδιανομή κερδών ή να εκχωρήσουν πλούτο προς δημόσιο όφελος και για αυτό, ξεσπούν εκεί συγκρούσεις και δρομολογούνται κρίσεις αποσταθεροποίησης και προοπτικές στρατοκρατικών ή συντηρητικών ανατροπών. Τα πρόσφατα γεγονότα στη Βενεζουέλα ή παλαιότερα στη Βολιβία και το Εκουαδόρ το επιβεβαιώνουν.

Στις χώρες αυτές αναζητήθηκαν περιπτώσεις και μοντέλα διακυβέρνησης, ακόμη και σοβιετικών προτύπων κράτους, με σχεδιασμό της οικονομίας σε κεντρικό επίπεδο και ανάπτυξη ελεγχόμενης εσωτερικής αγοράς(Κούβα). Δυνατότητες που δεν μπορούν για ευνόητους λόγους να ευδοκιμήσουν στην Ευρώπη η το Βορρά. Εξετάστηκαν   τρόποι διακυβέρνησης που επιδιώκουν  πιο δραστικούς  ρόλους παρέμβασης  στις αγορές και στους διεθνείς οργανισμούς, επιλογές που μπορεί να καταλήξουν σε  κρατικιστικά μορφώματα, ακατάλληλα για τις προηγμένες δυτικές κοινωνίες. Η επαφή με τη διαχείριση του κράτους, πέρα από τη γραφειοκρατικοποίηση, δημιουργεί  προϋποθέσεις συμβιβασμών και ευνοεί διαφόρων τύπων  ενσωματώσεις. Σημαίνει ότι τα μορφώματα αυτά, προχωρούν, όπως συγκροτούνται ανεξέλεγκτα, ερήμην των κοινωνιών και κοινωνικών ελέγχων, σε δρόμους που μπορεί να οδηγήσουν τελικά  προς τη συμφιλίωση με τις κατεστημένες πολιτικές και οικονομικές δυνάμεις ή να ανατραπούν.

Η Αριστερά στη Λατινική Αμερική αναρριχήθηκε στην εξουσία, σε  μια περίοδο κρίσης πολιτικής εκπροσώπησης ή συνέπεια βαθιάς απονομιμοποίησης που προκλήθηκε από την αποτυχία των δικτατοριών. Οι δυνάμεις της κοινωνικής αριστεράς στις συνθήκες των κυβερνήσεων της Αριστεράς, συγκρότησαν βεβαίως  κινήματα που όμως είτε τα ενσωμάτωσαν στο κυβερνητικό μπλοκ δυνάμεων, είτε τα «αξιοποίησαν»  για να ανακόψουν τις τυχόν αντιδράσεις των κοινωνιών, για δημοκρατία, ελευθερία ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα, ελεύθερη οικονομία, επειδή έκριναν ότι στις συγκεκριμένες γραφειοκρατικές συνθήκες τα αυτόνομα και αυθόρμητα κινήματα, προκαλούσαν αποσταθεροποίηση του «αριστερού καθεστώτος» Τα παραδείγματα είναι ενδεικτικά (Αργεντινή, Βενεζουέλα, Βραζιλία)

Β. Στη δεύτερη κατηγορία είναι η Αργεντινή η Βραζιλία η Χιλή και η Ουρουγουάη, οι οποίες τηρούν ηπιότερη στάση απέναντι στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές και κυρίως έχουν στόχο να αμβλύνουν τη φτώχια που παράγουν τα οικονομικά εξαρτημένα συστήματα που διαχειρίζονται. Διαπραγματεύονται σθεναρά τα χρέη τους  αναγνωρίζουν όμως τους διεθνείς οργανισμούς ΔΝΤ, ΠΤ,ΠΟΕ. Οι συστημικές δυνάμεις στις χώρες αυτές είναι πιο «διαλλακτικές», αποδέχονται ως ένα βαθμό το διάλογο, και ενθαρρύνουν πολιτικές τάξεων, διαχειρίζονται  τις αγορές με τους δικούς τους ιδιόμορφους όρους «ανέχονται» κοινωνικές διεκδικήσεις, ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα και ελευθερίες (συναινούν σε μορφές καπιταλιστικού ανθρωπισμού).

Είναι προφανές ότι οι εκπρόσωποι της νεοφιλελεύθερης ιδεολογίας που είναι πάντοτε ισχυροί, δεν αφήνουν την κατάσταση ως έχει, αλλά  επιδιώκουν τη διάβρωσή της ή   την ενσωμάτωσή της, όταν χρειαστεί. Τα πράγματα δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο, όταν ένα κράτος με Αριστερή κυβέρνηση είναι εγκλωβισμένο σε μια ευρύτερη εταιρική συμμαχία κρατών και επιρροών.

Οι συγκεκριμένες Αριστερές δυνάμεις έχουν τη δυνατότητα μέσω και της κυβερνητικής εξουσίας να διαπραγματευτούν με τα νεοφιλελεύθερα κέντρα οικονομικής ισχύος, οικοδομώντας «κράτος δικαίου», χωρίς οι μεταρρυθμίσεις τους να ενοχλούν, για τον απλούστατο λόγω ότι ανατρέπονται εύκολα  όταν καταλύεται η δημοκρατία.

Στα κράτη αυτά οι τρόποι αριστερής διακυβέρνησης κεντρώας μορφής  όπως την εκτιμούν, φαντάζουν σαν πιο σταθερές. «Διασφαλίζουν» την αντιπροσωπευτική δημοκρατία η οποία  εμπλουτίζεται με συμμετοχικούς θεσμούς που διευκολύνουν την ανάπτυξη κινημάτων και παραχωρήσεις στο κοινωνικό επίπεδο, αναζητούν νέα κοινωνικά συμβόλαια και επιβάλλουν την κοινωνική ειρήνη.

Σύμφωνα με τις εμπειρίες η  διαχείριση αυτού του είδους της αριστερής εξουσίας, συνοδεύεται από μια συμπαράταξη και σύμπραξη πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων με βάση τη στρατηγική στήριξης και αποδοχής της ασκούμενης εξουσίας που κινείται εντός του συστημικού πεδίου και δεν έχει στόχο την ανατροπή του.

Προφανώς η συμβολή της Αριστεράς και των κοινωνικών κινημάτων στις πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές εξελίξεις την Αμερικανική ήπειρο, δεν πρέπει να υποτιμηθούν αντίθετα μάλιστα αποτελούν πεδίο εμπειριών από τις οποίες μπορεί να αντληθούν ιδέες, εμπειρίες και χρήσιμα συμπεράσματα. Άλλωστε μετά από τρεις δεκαετίας, το 80 εκατομμύρια πληθυσμού που υποστήριζαν στην Αμερικανική ήπειρο αριστερές κυβερνήσεις σήμερα έγιναν 260 εκατομμύρια.

Αυτό βεβαίως δεν αναιρεί την σοβαρή εκτίμηση ότι τα σχήματα, οι μορφές και οι πρακτικές διεκδίκησης και άσκησης αριστερής κυβερνητικής εξουσίας που εφαρμόζεται στη Λατινική Αμερική, μπορεί να μεταφερθεί μηχανιστικά, ως πρότυπο εφαρμογής στην Ευρωπαϊκή ήπειρο.

Στην Ευρώπη

Στην Ευρώπη οι εξελίξεις κινήθηκαν διαφορετικά. Από τα μέσα του δέκατου ένατου αιώνα, η Αριστερά διεκδίκησε δυναμικά την παρουσία της στο πολιτικό προσκήνιο της Ευρώπης που αποτέλεσε ιστορικά και το λίκνο της Μαρξιστικής Αριστεράς. Άλλωστε  ο γεωπολιτικός χώρος μια συγκλονιστικής επανάστασης της Οκτωβριανής Επανάστασης των Μπολσεβίκων σε μια καθυστερημένη χώρα τη Ρωσία εκπορεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Αριστερά εκείνης της εποχής.

Οι δύο παγκόσμιοι φονικοί  πόλεμοι του εικοστού αιώνα και οι δραματικές εξελίξεις και διεργασίες που  τους ακολούθησαν στο ιδεολογικό, πολιτικό και κοινωνικό πεδίο, σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο και ιδιαίτερα στη Σοβιετική Ένωση, με την καταλυτική συμμετοχή και αντίσταση των δυνάμεων της αριστεράς και των κοινωνικών κινημάτων, οδήγησαν και στην Ευρώπη στη διαμόρφωση δύο τύπων αριστερών κυβερνητικών σχημάτων. Ένα στην Σοβιετική Ένωση και στην Ανατολική Ευρώπη και ένα στη Δυτική Ευρώπη.

Η Κυβερνώσα πλέον Αριστερά στην Ανατολική Ευρώπη τελικά ταυτίστηκε με το κράτος, συγκρότησε ένα γραφειοκρατικό μοντέλο διαχείρισης της εξουσίας, ενσωμάτωσε τα κοινωνικά κινήματα στο κράτος  και τελικά επέβαλε ένα μοντέλο αυταρχικής διακυβέρνησης στο όνομα μάλιστα του σοσιαλισμού. Το πρότυπο αυτό πήρε σταδιακά μια αποκρουστική μορφή, με τη σταλινική διαχείρισή του, αποκόπηκε από τους λαούς της Ανατολικής Ευρώπης και κατέρρευσε κάτω από το βάρος της ανικανότητάς του και της  εσωτερικής και διεθνούς απομόνωσής του. Το τραγικότερο όλων ήταν  ότι οι προσπάθειές του να ανορθώσει, έστω με την προβληματική και γραφειοκρατική διακυβέρνησή του τις κοινωνίες που διαχειρίστηκε, τον πολιτισμό την ειρήνη και την ασφάλεια της ανθρωπότητας, στιγματίστηκε ως ένα από τα πιο αυταρχικά καθεστώτα σε βάρος των ατομικών ελευθεριών των λαών και των κοινωνιών που διαχειρίστηκε και έστρεψε εναντίον του, όλες σχεδόν τις αριστερές και μαρξιστικές δυνάμεις της ανθρωπότητας.

Στη Δυτική Ευρώπη οι εξελίξεις ήταν ριζικά διαφορετικές. Η «κυβερνώσα αριστερά», η σοσιαλδημοκρατία, το άλλο πρότυπο κυβερνητικής αριστεράς, ταυτίστηκε αντικειμενικά  με το μεταπολεμικό θαύμα της Ευρώπης της περιόδου 1945-1975. Το μεταρρυθμιστικό σχέδιό της, η σχέση της με τα κοινωνικά κινήματα και η εσωστρέφεια της μαρξιστικής αριστεράς, που έστρεψε τους προβληματισμούς της και τα μέτωπά της προς την κριτική του «υπαρκτού σοσιαλισμού» και τα λάθη του, με εξαίρεση την άνθιση της παρένθεσης του ευρωκομμουνισμού, κρίθηκε επιτυχημένο και για αυτό επέτυχε μακρά συμμέτοχη σε κυβερνητικά σχήματα και  μακρόχρονη επιρροή στις κοινωνίες των ευρωπαϊκών κρατών. Η συμβολή της σοσιαλδημοκρατίας  στη συγκρότηση και στην ανάπτυξη των κοινωνιών της Βόρειας Ευρώπης υπήρξε καταλυτική και ενδιαφέρουσα. Μετά από μισό αιώνα τα Βόρεια κράτη της Ευρώπης διατηρούν τις κοινωνικές κατακτήσεις και την ποιότητα ζωής που διαμορφώθηκε από τη κυβερνητική διαχείριση δεκαετιών από τη σοσιαλδημοκρατία.

Το σημαντικότερο όμως χαρακτηριστικό αυτής της Αριστερής-σοσιαλδημοκρατικής  διακυβέρνησης, η «Αχίλλειος πτέρνα» της, ήταν οι ρηχές μεταρρυθμίσεις που στη νέα φάση της νεοφιλελεύθερης ηγεμονίας κατέρρευσαν ως χάρτινοι πύργοι. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι οι μεταρρυθμίσεις κατά τη διακυβέρνηση του «Λαϊκού Μετώπου» με τη συμμετοχή της Κομμουνιστικής Αριστεράς, είχε τέτοιο διαρθρωτικό βάθος, ώστε στη Γαλλία να ισχύουν πολλές από εκείνες της πράγματι αριστερές μεταρρυθμίσεις ακόμη και σήμερα.

Ανάλογη εμπειρία έχει και η Ελλάδα από το μεγάλο αντιστασιακό κίνημα της γερμανικής κατοχής, το ΕΑΜ, που δίπλα στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα ενάντια στο ναζισμό και το φασισμό, επεξεργάστηκε  και προώθησε θεσμούς διεύρυνσης και εμβάθυνσης της Δημοκρατίας για να ισχύσουν μετά το τέλος του  Πόλεμου αν κατακτούσε την εξουσία. Όποιος ενημερωθεί σήμερα για τις θεσμικές επεξεργασίες της ΕΑΜικής Αριστεράς θα εντυπωσιασθεί.

Στην Ιταλία το 1941 ομάδα πολιτικών κρατουμένων στο οποίο συμμετείχε ο Αλτιέρο Σπινέλι, σε ένα μικρό νησάκι της Τυρρηνικής Θάλασσας συνέλαβε πρώτη το όραμα της ευρωπαϊκής ενοποίησης για μετά το τέλος του πολέμου.

Συμπέρασμα

Δια ταύτα, πρέπει να συνειδητοποιηθεί, ότι στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στην Ελλάδα για να αποτραπούν τυχόν αυταπάτες, ότι μια αριστερή κυβέρνηση πλήρως ευαισθητοποιημένη στην υπεράσπιση των κοινωνικών και πολιτικών δικαιωμάτων θα μπορέσει δώσει άμεσα τη δυνατότητα στα αδύναμα κοινωνικά στρώματα να ισχυροποιηθούν και  να επιτύχουν αναδιανομή πλούτου και ευημερίας, που ήταν ανέφικτη με τις συντηρητικές κυβερνήσεις και μάλιστα σε συνθήκες κρίσεις. Αυτό μπορεί να αληθεύει για ένα χρονικό αρχικό διάστημα, για την αντιμετώπιση των ποιό απαραίτητων προβλημάτων της ανθρωπιστικής κρίσης για ένα πολύ μικρό μέρος της κοινωνίας. Το γεγονός αυτό θα πρέπει να είναι απαραιτήτως γνωστό στους αριστερούς πολίτες άνδρες και γυναίκες  και σε όλη την κοινωνία.

Παράλληλα μια Αριστερή κυβέρνηση με τους λειτουργούς της και τους κοινωνικούς τεχνικούς της, και τους στρατευμένους επιστήμονες που θα θελήσουν να βοηθήσουν, οφείλει να μελετήσει, να καταγράψει, και κυρίως να ενημερώσει και να συνεννοηθεί πλήρως με το  λαό για το πρόγραμμά του και τις προτεραιότητές της.  Στη συνέχεια να προσαρμόσει τη λειτουργία της, στο πλαίσιο της διακηρυγμένης δημόσια οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής της, στις συγκεκριμένες πραγματικές συνθήκες, με δικαιοσύνη, διαφάνεια και ισοτιμία, χωρίς κανενός είδους διάκριση ή σύστημα εξυπηρέτησης ημετέρων. Στην Ελλάδα,  κατά μείζονα λόγο, μια αριστερή κυβέρνηση που θα παραλάβει «καμμένη Γή», πρέπει να εφαρμόσει ακόμα ποιο αυστηρότερη πολιτική, κοινωνικά δίκαιη και χωρίς διακρίσεις.

Να δώσει ζωή και μορφές αλληλεγγύης και κοινωνικής δικαιοσύνης προς στα αδύναμα και ευάλωτα κοινωνικά στρώματα και κατηγορίες, να προωθήσει μορφές κοινωνικής οργάνωσης, συμμετοχικών θεσμών και κοινωνικού ελέγχου και να καθιερώσει συνθήκες πραγματικής ενημέρωσης και αξιόπιστης δράσης στο εσωτερικό του κράτους και στους θεσμούς προς όφελος των κοινωνικών αναγκών, αναγνωρίζοντας ως απαραίτητη προϋπόθεση τη θεσμική εκπροσώπηση των κοινωνικών δυνάμεων, των κινημάτων και των εργαζομένων.

Αν τελικά αποτύχει να μάθει να διαχειρίζεται και την ήττα της με αρχές και αξιοπρέπεια. Το παράδειγμα των Σαντινίστας στη Νικαράγουα που υπό τον επαναστάτη Ντανιέλ Ορτέγκα, τον οποίο  είχα την τύχη να γνωρίσω εδώ στην Ελλάδα, κατέλαβε την εξουσία με  επανάσταση και την παρέδωσε στην αντιπολίτευση, όταν διαπίστωσε ότι ο λαός δυσανασχετούσε με την πολιτική του, είναι ένα φωτεινό παράδειγμα για την Αριστερά όπου Γής. Σήμερα ο Ν. Ορτέγκα είναι περίπου μόνιμος εκλεγμένος επί σειρά θητειών Πρόεδρος της Νικαράγουα.

Νίκος Καϊμάκης

Η Αριστερά στην κυβέρνηση | Διεθνές συνέδριο 20-22 Μαρτίου 2014

το πρόγραμμα ΕΔΩ 

Ελένη Πορτάλιου: ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΑ ΤΟΠΙΚΑ ΚΙΝΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ

Οι γυναίκες συνεχίζουν να αγωνίζονται για ισότητα και δικαιοσύνη.

Ο ρόλος τους στη δημόσια ζωή της χώρας

Κυριακή 9 Μαρτίου 2014, Δημαρχείο Χολαργού

ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΑ ΤΟΠΙΚΑ ΚΙΝΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ

 Εισήγηση  : Ελένη Πορτάλιου,  δημοτική σύμβουλος δήμου Αθηναίων,

                                                    καθηγήτρια Αρχιτεκτονικής Σχολής ΕΜΠ

Οι αγώνες για την ισότητα και την απελευθέρωση των γυναικών έρχονται από παλιά. Η ιστορία τους γράφεται με μεγάλα γεγονότα και με απλά στιγμιότυπα της καθημερινής ζωή. Γι’ αυτό δεν θα αναφερθώ μόνο στη συγχρονική εμπειρία μου από τους θεσμούς της αυτοδιοίκησης και τα κοινωνικά κινήματα που εν-τοπίζονται στις γειτονιές. Θα αναφερθώ πρώτα στην ιστορική εμπειρία και κατ’ επέκταση στη συνέχεια μιας μεγάλης παράδοσης εμπλοκής των γυναικών στην πολιτική των αποκάτω. Στην πολιτική, δηλαδή, που θέλει ν’ αλλάξει τα πράγματα μετασχηματίζοντας ταυτόχρονα τους όρους και τους τρόπους άσκησης της πολιτικής ως εξουσιαστικής πρακτικής.

Αρχικά θέλω να εξηγήσω γιατί η αποκέντρωση με αυτοδιοίκηση και τα κινήματα για την πόλη και την καθημερινή ζωή αποτελούν παράλληλες και συχνά αλληλοεξαρτώμενες ιστορικές εμπειρίες. Το αποκεντρωμένο κράτος , ιδιαίτερα αν είναι δημοκρατικό, ακουμπά περισσότερο στην κοινωνία και διατρέχεται από τις αντιφάσεις που αφορούν σε ζητήματα πόλης και καθημερινής ζωής. Άρα τα όρια ανάμεσα στο τοπικό κράτος και την κοινωνία χαλαρώνουν και η κοινωνία διεισδύει και επηρεάζει τους θεσμούς, κυρίως μέσα από τη συγκρότηση κοινωνικών κινημάτων που αφορούν στα θέματα της αστικής ζωής και της ανθρώπινης καθημερινότητας.

Θα μπορούσαμε να παρατηρήσουμε ότι ο κατά φύλο καταμερισμός της εργασίας και των ρόλων, ο οποίος αναπαράγεται μέσα από τις πατριαρχικές δομές και ιδεολογίες, βρίσκεται πίσω από τον καταμερισμό των «μικρών» θεμάτων και της πολιτικής χαμηλών τόνων στις γυναίκες, ενώ οι άνδρες έχουν το βασίλειό τους στην «υψηλή» πολιτική και τις ανώτερες ιεραρχικά θέσεις του συνδικαλισμού, των τοπικών κοινοβουλίων και της βουλής. Αλλά ακριβώς αυτές τις αξιολογήσεις και στερεοτυπικές διακρίσεις της κυρίαρχης και ανδροκρατούμενης πολιτικής είναι που πρέπει να αμφισβητήσουμε, διαμορφώνοντας μια νέα κλίμακα αξιών. Στην αυτοδιοίκηση, λοιπόν, και στα κινήματα για την πόλη και την καθημερινή ζωή, όπου εκφράζεται με αμεσότητα η πολιτική των αποκάτω, ανακτάται το νόημα της πολιτικής και διαμορφώνονται θεσμοί και σχέσεις που ανανεώνουν τόσο η δημοκρατία όσο και τη συμμετοχή - δηλαδή την αυτοπρόσωπη και αδιαμεσολάβητη εμπλοκή των ανθρώπων στα κοινά.

Θα αναφερθώ σε παραδείγματα από την ιστορική εμπειρία.

Παρίσι 18 Μαρτίου 1871. Η πρώτη πράξη της Κομμούνας, δηλαδή του Δημοτικού Συμβουλίου που αναδεικνύεται με την ψήφο του λαού στην κυβέρνηση της πόλης, γράφεται από γυναίκες. Αυτές υπερασπίζονται στη Μονμάρτη και τη Μπελβίλ τα 227 κανόνια του κυβερνητικού στρατού και κατορθώνουν να τα κρατήσουν. Στις 72 ήμερες της ζωής της Κομμούνας, οι γυναίκες έγραψαν ιστορία.

Τι τρομερό έθνος θα ήταν η Γαλλία αν το αποτελούσαν μόνο γυναίκες !  έγραψε ένας ανταποκριτής της εφημερίδας Times.

Οι γυναίκες των λαϊκών τάξεων πρωτοστάτησαν στην έναρξη της επανάστασης, χειραφετήθηκαν μέσα από τη συμμετοχή τους στις κοινές υποθέσεις και πήραν απίστευτες πρωτοβουλίες - από την καθημερινή δράση στις γειτονιές τους μέχρι την άμυνα της πόλης και τις μάχες στα οδοφράγματα.

Η διπλή σκληρή δουλειά, ταυτόχρονα στο σπίτι και μέσα στις αναθυμιάσεις των πλυντηρίων, στις ραπτομηχανές, στα μέγαρα της αστικής τάξης, στα πολυκαταστήματα και τα μεγάλα μαγαζιά, τις είχε σκληραγωγήσει. Έχοντας ζήσει τον πόλεμο, δεν περίμεναν τους άνδρες τους. Ξεκίνησαν πρώτες, όπως έκαναν και στη διάρκεια της Επανάστασης.

Ο ρόλος τους στην Κομμούνα ήταν κρίσιμος και όχι μόνο ορισμένων εμβληματικών φυσιογνωμιών, όπως η Louise Michel και η Elisabeth Dimitrieva, πρόεδρος των Ενώσεων Γυναικών και πιθανόν ο σύνδεσμος ανάμεσα στον Kαρλ Mαρξ και την Κομμούνα. Ένας μεγάλος αριθμός αυτών των γυναικών ήταν «κοινής» καταγωγής. Η οικογενειακή τους κατάσταση ήταν γενικά «ανώμαλη» – σύμφωνα με την αστική ηθική – πολλές ζούσαν ανύπανδρες με άνδρες ή είχαν χωρίσει από τους συζύγους τους. Ο τύπος και το νομικό σύστημα ήταν ιδιαίτερα σκληρά απέναντί τους, τις ονόμαζαν petroleuses (πετρελαιοπυρπολήτριες), εξαιτίας μιας υποτιμητικής φήμης, σύμφωνα με την οποία μετέφεραν μπουκάλια πετρελαίου για ν’ ανάψουν φωτιές στα σπίτια των αστικών οικογενειών.

Πολλές από τις γυναίκες που πήγαν σε δίκη ως κομμουνάροι, είχαν ποινικό μητρώο – γεγονός που αποκαλύπτει τις συνθήκες στις πόλεις του 19ου αι. Ξέροντας τη βαναυσότητα της ζωής από πρώτο χέρι, επέδειξαν ξεχωριστή γενναιότητα. Σε μια δίκη γυναικών, το δικαστήριο ρώτησε μια πολίτισσα. «Γιατί μείνατε στη θέση σας όταν το τάγμα το έβαζε στα πόδια;» «Γιατί είχαμε τραυματίες και ετοιμοθάνατους» απάντησε εκείνη απλά.

Εαμική Αντίσταση - Εθνική Αλληλεγγύη - Λαϊκοί Θεσμοί στην Ελεύθερη Ελλάδα.

Στο έργο της Εθνικής Αλληλεγγύης, της οργάνωσης που ανέλαβε τη σωτηρία του ελληνικού λαού από την πείνα στη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής, η μεγάλη πλειοψηφία των εκατομμυρίων μελών της ήταν γυναίκες. Αν και η ιδεολογική αντίληψη που επενδύει αυτό το μεγαλειώδες έργο, δεν παύει να είναι στερεοτυπική ως προς τον έμφυλο καταμερισμό των ρόλων, το έργο που παρήγαγαν οι γυναίκες δεν χάνει τίποτε από την αξία του. «Το ΕΑΜ μας έσωσε απ’ την πείνα , θα μας σώσει και από τη σκλαβιά». Άλλωστε, οι γυναίκες πολέμησαν, επίσης, με το όπλο στο χέρι και πρωτοστάτησαν στους λαϊκούς θεσμούς  οι οποίοι δημιουργήθηκαν στην Ελεύθερη Ελλάδα, ιδιαίτερα στους θεσμούς της παιδείας και της υγείας. Στις εξαιρετικές νωπογραφίες του σπουδαίου ζωγράφου Βάλια Σεμερτζίδη, που ανέβηκε στο βουνό και απέδωσε όλη τη δημιουργικότητα των λαϊκών θεσμών με την τέχνη του, θα δούμε τις γυναίκες στα λαϊκά δικαστήρια δίπλα στους άνδρες αντάρτες.

Όταν οι επαναστάσεις ξεσπούν οι ρόλοι ανατρέπονται όπως και όλα όσα φάνταζαν μέχρι τότε αιώνια και αμετάβλητα. Όταν οι επαναστάσεις μετατρέπονται σε καθεστώτα η παλιά τάξη πραγμάτων αναδύεται πάλι στις νέες συνθήκες. Παρ’ όλ’ αυτά, η ιστορία της γυναικείας χειραφέτησης, απελευθερωτικής για το σύνολο της κοινωνίας και παραδειγματικής ως προς τους τρόπους άσκησης της πολιτικής, αποτελεί ακλόνητη παρακαταθήκη και έμπρακτη εγγραφή για το πώς μπορεί να είναι ο κόσμος και πως μπορεί να γίνει ουσιαστική η πολιτική.

Ο Manuel Castells, σημαντικός κοινωνιολόγος που εντόπισε τις έρευνές του στο χώρο της πόλης και της καθημερινής ζωής, στο μνημειώδες έργο του η Πόλη και οι Αποκάτω περιγράφει με αναλυτικό τρόπο τον αποφασιστικό ρόλο των γυναικών στα αστικά κοινωνικά κινήματα. Γράφει: Ο ρόλος των γυναικών, ως συντελεστών οργάνωσης της κοινωνικής ζωής, εκτείνεται στη μάχη για μια καλύτερη ή καλύτερα για μια εναλλακτική μορφή ζωής. Το ενδιαφέρον τους για μια ποικιλία θεμάτων, που είναι ορισμένες φορές μακριά από την άμεση πολιτική εργαλειακότητα, δημιουργεί μια προκατάληψη από την πλευρά των ανδρών να αποδεχθούν τον ηγετικό ρόλο των γυναικών σ’ αυτούς τους αγώνες και, πιο σημαντικό, να καλέσουν τις γυναίκες σε συμμετοχή για την άμυνα ή το μετασχηματισμό ενός κόσμου του οποίου το νόημα συνδέεται στενά με τις καθημερινές ζωές… Υπάρχει μια άμεση σύνδεση ανάμεσα στις γυναίκες και την πόλη, ανάμεσα στα αστικά κινήματα και τα κινήματα για την απελευθέρωση των γυναικών. Η ιστορική μας έρευνα έχει αποκαλύψει τον βασισμένο στις γυναίκες χαρακτήρα ορισμένων σημαντικών αστικών κινημάτων. Η μελέτη μας πρέπει να ερευνήσει το ζήτημα της δυσκολίας μετάβασης από εκείνα τα κινήματα σε κινήματα προσανατολισμένα στο μετασχηματισμό της γυναικείας συνθήκης.

Εδώ ο συγγραφέας επισημαίνει ότι δεν υπάρχει μια ευθύγραμμη αναγωγή των γυναικείων αγώνων σε αγώνες που εμφορούνται από τη φεμινιστική προβληματική. Εξάλλου, προφανώς δεν είναι όλες οι γυναίκες που παίρνουν μέρος σ’ αυτούς τους αγώνες φεμινίστριες - ίσως μάλιστα το ποσοστό των φεμινιστριών να είναι μικρό. Σ’ αυτό το θέμα θα επανέλθω. 

Ας δούμε δύο παραδείγματα ιστορικών κινημάτων πόλης όπου πρωταγωνίστησαν γυναίκες.

Γιώργος Μητραλιάς: Αντιφασίστες της Ευρώπης, ξυπνήστε! Η φαιά πανούκλα επιστρέφει...

Αντιφασίστες της Ευρώπης, ξυπνήστε! Η φαιά πανούκλα επιστρέφει...

του Γιώργου Μητραλιά*

Αυτή τη φορά δεν υπάρχει αμφιβολία: Τερατώδης και φριχτή, η φασιστική απειλή επιστρέφει, χωρίς αυτό να σκανδαλίζει υπερβολικά την Ευρώπη μας. Η απόδειξη; Καθαρόαιμοι ναζιστές, που δηλώνουν συνεχιστές του Τρίτου Ράϊχ και των μεραρχιών SS, και μπροστά στους οποίους οι τραμπούκοι της ελληνικής Χρυσής Αυγής μοιάζουν σχεδόν με παιδιά του κατηχητικού, κατέχουν σήμερα μερικά από τα πιο νευραλγικά πόστα (δημόσια τάξη, άμυνα, δικαιοσύνη) στη μεταβατική ουκρανική κυβέρνηση! Και επιπλέον, η παρουσία τους σε αυτή τη κυβέρνηση δεν σοκάρει διόλου ούτε τα ΜΜΕ μας που σπεύδουν να τους βαφτίσουν…«εθνικιστές», ούτε τους κάθε λογής προσφιλείς Ευρωπαίους ηγέτες μας (συμπεριλαμβανομένων των σοσιαλδημοκρατών) που βιάζονται να τους αναγνωρίσουν ως καθόλα παρουσιάσιμους εταίρους.

Με λίγα λόγια, είναι σαν να μην έγινε ποτέ η Δίκη της Νυρεμβέργης! Αλλά, υπάρχουν κι άλλα. Το χειρότερο είναι πως οι πιστοί αυτών των βρυκολάκων ενός κόσμου που πιστεύαμε –άδικα- ότι είχε εξαφανιστεί για πάντα, είναι πια χιλιάδες, βολτάρουν οπλισμένοι μέχρι τα δόντια στους δρόμους του Κιέβου και του Λβιφ και κυρίως, κερδίζουν αυτό τον καιρό την εμπιστοσύνη πολύ μεγάλου αριθμού συμπατριωτών τους. Γιατί, είτε αυτό είναι παράδοξο είτε όχι, είναι δυστυχώς γεγονός ότι αυτή η αυθεντικά λαϊκή εξέγερση που μόλις σάρωσε το καθεστώς του Γιανουκόβιτς, περιλαμβάνει στους ηγέτες της τους νοσταλγούς του δωσιλογισμού του Μπαντέρα της Svoboda και -κυρίως- τους διαρκώς ανερχόμενους νεοναζιστές του PraviySektor. 

Αν λοιπόν αυτές οι Svoboda και Praviy Sektor μετέχουν στην ουκρανική κυβέρνηση χωρίς να σοκάρονται ιδιαίτερα οι ευρωπαίοι και βορειο-αμερικανοί ηγέτες μας –όπως εξάλλου και τα μεγάλα μας ΜΜΕ και οι άλλοι διεθνείς θεσμοί-, δεν θα εκπλαγούμε αν αυτός ο καλός νεοφιλελεύθερος κόσμος δεχτεί αύριο χωρίς καμιά αντίδραση την παρουσία ενός κόμματος σαν τη Χρυσή Αυγή σε μια μελλοντική ελληνική κυβέρνηση. Αν ο DmytroYarosh, ηγέτης του Praviy Sektor, γίνεται υπαρχηγός του Andriy Parubi (που κι αυτός διετέλεσε ιδρυτής του εθνικο-σοσιαλιστικού κόμματος της Ουκρανίας) επικεφαλής του ουκρανικού Συμβουλίου Ασφαλείας, τότε γιατί να μην βρεθεί αύριο επικεφαλής του ελληνικού υπουργείου άμυνας ή δημόσιας τάξης ο φύρερ της Χρυσής Αυγής Ν. Μιχαλολιάκος; Ιδού λοιπόν ένας παραπάνω λόγος που μας κάνει να θεωρούμε αυτά που συμβαίνουν σήμερα στην Ουκρανία σαν μια πραγματική καμπή στην μεταπολεμική ευρωπαϊκή ιστορία, ένα γιγάντιο ποιοτικό άλμα της νεοφασιστική απειλής που από εδώ και πέρα βαραίνει πάνω σε όλους μας.

Ωστόσο, δεν πρόκειται μόνο για αυτό. Ανεξάρτητα από την πορεία που θα πάρουν τα γεγονότα που βλέπουν να αντιπαρατίθενται στο ουκρανικό έδαφος όχι μόνο οι -εξίσου αντιδραστικές και υποταγμένες στους Ολιγάρχες- Ρωσία και Ουκρανία αλλά και οι μεγάλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις των καιρών μας, όλα δείχνουν ότι οι ήδη ισχυροί Ουκρανοί νεοναζιστές θα είναι οι μόνοι που θα επωφεληθούν τόσο από τις καταστροφικές συνέπειες των πολιτικών λιτότητας που το ΔΝΤ δεν θα παραλείψει να εφαρμόσει όσο και από τους πολεμικούς και εθνικιστικούς ανέμους που σαρώνουν την περιοχή. Οι συνέπειες είναι εντελώς προβλέψιμες: Οι ένοπλοι Ουκρανοί νεοναζιστές θα είναι πιθανότατα σε θέση να επεκτείνουν την επιρροή τους και πέρα από την ανατολική Ευρώπη και να απλώσουν τη γάγγραινα τους στο σύνολο της ηπείρου μας! Πώς; Καταρχήν, επιβάλλοντας στο εσωτερικό του διαρκώς ανερχόμενου ευρωπαϊκού ακροδεξιού στρατοπέδου συσχετισμούς δυνάμεων που ευνοούν το μαχητικό νεοναζισμό. Κατόπιν, χρησιμεύοντας σαν πρότυπο προς εξαγωγή τουλάχιστον στις γειτονικές χώρες (συμπεριλαμβανόμενης της Ελλάδας) που πλήττονται κιόλας ολομέτωπα από τις πολιτικές λιτότητας και έχουν ήδη μολυνθεί από τα μικρόβια του ρατσισμού, της ομοφοβίας, του αντισημιτισμού και του νεοφασισμού. Και όλα αυτά χωρίς να ξεχνάμε το «επιχείρημα» διαστάσεων που συνιστούν τα πολλές χιλιάδες όπλα -και βαρέα- που βρίσκονται στη κατοχή τους και τα οποία δεν θα παραλείψουν βέβαια να εξαγάγουν. Το συμπέρασμα βγάζει μάτια: Είναι το σύνολο του πολιτικού τοπίου, των πολιτικών ισορροπιών και των πολιτικών συσχετισμών δυνάμεων στην Ευρώπη που αναπόφευκτα θα επηρεαστούν, σε βάρος των εργατικών συνδικάτων, των οργανώσεων της Αριστεράς και των κοινωνικών κινημάτων. Με απλά λόγια, υπάρχει κάθε λόγος για να έχουμε εφιάλτες…

Λοιπόν, τι παραπάνω χρειάζεται επιτέλους η ευρωπαϊκή αριστερά για να βγει από την παρούσα νάρκη της, να σημάνει συναγερμό, να κινητοποιηθεί κατεπειγόντως και να πάρει το ταχύτερο δυνατό τη μοναδική πρωτοβουλία που θα ήταν ικανή να συγκρατήσει το φασιστικό και φασιστοειδές τσουνάμι που πλησιάζει: Μια πρωτοβουλία που δεν μπορεί να στοχεύει παρά στη συγκρότηση ενός ευρωπαϊκού αντιφασιστικού κινήματος, ενωτικού, δημοκρατικού, ριζοσπαστικού, μακράς διάρκειας και μαζικού, που συνδυάζει τη πάλη ενάντια στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές δρακόντειας λιτότητας με τη πάλη ενάντια στη φαιά πανούκλα παντού όπου αυτή κάνει την εμφάνισή της. 

Η ώρα δεν είναι πια ούτε για αμφιταλαντεύσεις, ούτε για τη ψευδαίσθηση ότι όλα αυτά συμβαίνουν μακριά από εμάς, ούτε για το άλλοθι της αντιφασιστικής «ρουτίνας» που συνίσταται στο ότι παλεύεις στη γειτονιά ή ακόμα και στη χώρα σου ενώ ταυτόχρονα αδιαφορείς παντελώς για αυτά που συμβαίνουν από την άλλη μεριά των συνόρων. Καταρχήν, επειδή και πριν ακόμα από τον ουκρανικό νεοναζιστικό συναγερμό, η κατάσταση στη δυτική Ευρώπη ήταν –και παραμένει- παραπάνω από ανησυχητική, δικαιολογώντας απόλυτα τη γενική κινητοποίηση ενάντια στην ορμητική άνοδο της άκρας δεξιάς. Και κατόπιν, επειδή όσο χρήσιμοι και απαραίτητοι κι αν είναι, οι εθνικοί ή περιφερειακοί αντιφασιστικοί αγώνες και καμπάνιες δεν αρκούν πια, δεν είναι πια στο ύψος των σημερινών εντελώς εξαιρετικών και ιστορικών περιστάσεων.

Με άλλα λόγια, αντιφασίστες της Ευρώπης ξυπνήστε γιατί είναι μεσάνυχτα παρά πέντε και η ιστορία τείνει να επαναληφθεί τόσο τραγική όσο και στο παρελθόν…

*Γιώργος Μητραλιάς, μέλος της ελληνικής Επιτροπής της πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Αντιφασιστικού Μανιφέστου (www.antifascismeuropa=ellada.gr). Το παραπάνω κείμενο δεν πρωτογράφτηκε στα ελληνικά και απευθύνεται κατά προτεραιότητα σε αριστερά ακροατήρια της δυτικής Ευρώπης.

Το ίδιο κείμενο στα γαλλικά: http://cadtm.org/Antifascistes-europeens-reveillez

...και στα πορτογαλικά: http://cadtm.org/Anti-fascistas-europeus-despertem

Κώστας Φωτενάκης: Για τους μετανάστες, το ρατσισμό και το φασισμό | Μια οικολογική προσέγγιση

[... οι κοινωνίες εκείνες που έχουν ποικιλομορφία – «Κοινωνική βιοποικιλότητα»  θα μπορούσε να είναι ο πολιτικός όρος -   αυτές οι κοινωνίες μπορεί να προοδεύσουν και να αντιμετωπίσουν τις ρατσιστικές και φασιστικές ιδεολογίες και πρακτικές....]

-----------

Φταίνε η μετανάστες για την ανεργία και τη διάλυση του κοινωνικού κράτους?

Καμία ανοχή στο ρατσισμό και το φασισμό

Του Κώστας Φωτεινάκη*

Το μεταναστευτικό είναι ένα πολύπλοκο κοινωνικό, πολιτικό ζήτημα που κατ΄ αρχάς, φαίνεται  και είναι,  αρκετά πολύπλοκο αλλά που η εξήγησή  και η αντιμετώπισή του είναι αρκετά απλή – με την προϋπόθεση ότι μιλάμε για μια αριστερή ή καλύτερα για μια ανθρώπινη, ουμανιστική προσέγγιση.

Υπάρχουν αρκετοί «μύθοι» για το μεταναστευτικό – ερευνητές και κοινωνιολόγοι έχουν καταγράψει έντεκα μύθους -   θα επικεντρώσω  όμως την παρέμβασή μου σε τέσσερις.

1^ος Μύθος «Είναι όλοι λαθρομετανάστες»

Η Aκροδεξιά, οι νεοφασίστες, οι νεοναζί αλλά και τα δύο μνημονιακά κόμματα αποκαλούν  «λαθρομετανάστες»  όλους σχεδόν  τους αλλοδαπούς που ζουν σήμερα στην Ελλάδα. Θεωρούν ότι κανένας δεν μπορεί να θεωρηθεί νόμιμος γιατί όλοι αρχικά εισήλθαν παράνομα στη χώρα. Ο όρος «λαθρομετανάστες» είναι προσβλητικός, γιατί κανένας άνθρωπος δεν είναι «λαθραίος».

«Όλοι όσοι βρίσκονται στην Ελληνική Επικράτεια απολαμβάνουν την απόλυτη προστασία της ζωής, της τιμής και της ελευθερίας τους, χωρίς διάκριση εθνικότητας, φυλής, γλώσσας και θρησκευτικών ή πολιτικών πεποιθήσεων.»

Σύνταγμα της Ελλάδας, άρθρο 5

Καλούμαστε λοιπόν να υπερασπίσουμε τα ανθρώπινα δικαιώματα όλων των μεταναστών ανεξαρτήτως αν έχουν άδεια διαμονής στη χώρα μας ή όχι. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα σύνορα είναι «κατασκευάσματα» των ανθρώπινων όντων. Τα ζώα και κυρίως τα μεταναστευτικά πουλιά «ταξιδεύουν» πάνω από βουνά και θάλασσες, σταματούν για να ξαποστάσουν σε υγροτόπους (έχουμε στα Δυτικά τη Λίμνη Κουμουνδούρου και το Βουρκάρι Μεγάρων) χωρίς άδεια παραμονής για να συνεχίσουν το ταξίδι τους. Κάποια είδη όμως επιλέγουν να μείνουν μόνιμα γιατί αισθάνονται ασφάλεια και γιατί εξασφαλίζουν τη τροφή τους.

2^ος Μύθος «Δεν χωράνε άλλοι»

Οι μετανάστες δεν είναι 3 εκ. που διαδίδει η Χρυσή Αυγή, το ΛΑΟΣ για να τρομοκρατήσουν το λαό. Η απογραφή του 2011 έχει  καταγράψει 900.000 . [μπορεί να είναι και ελαφρά μεγαλύτερο από 900.000 αλλά σαφώς δεν είναι 3 εκ.]

Το ποσοστό επί του γενικού πληθυσμού  είναι 8,5-11%, και είναι πράγματι μεγαλύτερος ποσοστιαία από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, που κινείται στο 6,6%.

Πρέπει όμως να λάβουμε υπόψη μας ότι ο αριθμός των αλλοδαπών στην Ελλάδα αυξάνεται –και μάλιστα σημαντικά– εξαιτίας του ότι η χώρα μας προχωρά με το σταγονόμετρο σε πολιτογραφήσεις, ακόμα και για αλλοδαπούς που ζουν και εργάζονται για πολλά χρόνια εδώ.

Ενδεικτικά: κατά την περίοδο 2000-2008 πολιτογραφήθηκαν στη χώρα μας 29.600 άτομα (σχεδόν αποκλειστικά ομογενείς),ενώ το ίδιο χρονικό διάστημα χώρες με τον ίδιο ή μικρότερο πληθυσμό σε σχέση με την Ελλάδα απένειμαν ιθαγένεια σε πολλαπλάσιο αριθμό: η Αυστρία απένειμε την ιθαγένεια σε 339.300 άτομα, η Σουηδία σε 334.700

και το Βέλγιο σε 266.400, μειώνοντας αισθητά τον αριθμό των αλλοδαπών στις χώρες αυτές.

Αν η Ελλάδα ακολουθούσε μια πολιτική ιθαγένειας πιο κοντινή στα ευρωπαϊκά δεδομένα, ο αριθμός των αλλοδαπών θα ήταν μικρότερος, ενώ θα προέκυπταν και πολλαπλά οφέλη από την καλύτερη ενσωμάτωση μεταναστών και μεταναστριών που ζουν εδώ και χρόνια στην Ελλάδα, ιδίως των παιδιών της δεύτερης γενιάς.

Στην οικολογία υπάρχει ο όρος «φέρουσα ικανότητα» ενός τόπου, δηλαδή η δυνατότητα που έχει μια περιοχή να φιλοξενήσει προσωρινά ή και μόνιμα ανθρώπους (ή ζώα) χωρίς να επηρεαστεί αρνητικά η ποιότητα ζωής των μόνιμων κατοίκων. Προσωπικά πιστεύω ότι η «φέρουσα ικανότητα» της Ελλάδας μπορεί να φιλοξενήσει προσωρινά ή μόνιμα αλλοδαπούς, μετανάστες.

3^ος Μύθος  «Έχουν έρθει εδώ και μας παίρνουν τις δουλειές» 

Αυτός ο ισχυρισμός συνδέεται με τον προηγούμενο μύθο «δεν χωράνε όλοι» και είναι κοινός για όλα τα ακροδεξιά κόμματα και νεοφασιστικά, νεοναζιστικά μορφώματα σε όλο τον κόσμο. «Οι ξένοι είναι υπεύθυνοι για την ανεργία» ισχυρίζονται και καλοπροαίρετοι άνθρωποι που δεν είναι ακροδεξιοί ή φασίστες, ξεχνώντας ή αδιαφορώντας για την μετανάστευση εκατομμυρίων Ελλήνων πριν από την κρίση και την αύξηση των αλλοδαπών στη χώρα μας.

Η μετανάστευση χιλιάδων νέων ελλήνων επιστημόνων  στις μέρες μας προφανώς και δεν έχει καμία σχέση με την παρουσία των μεταναστών. Αυτό όμως το αποσιωπά τόσο η ακροδεξιά όσο και τα «παπαγαλάκια» των ΜΜΕ.

Όσοι μετανάστες απασχολούνται στη χώρα μας είναι κυρίως σε  χειρονακτικές δουλειές τις οποίες απαξίωσαν οι Έλληνες. Μόνο στον τομέα της οικοδομής έχει καταγραφή σοβαρός ανταγωνισμός που έχει επιπτώσεις τόσο σε θέσεις εργασίας όσο και στο επίπεδο των μισθών.

Η ανεργία των Ελλήνων έχει σχέση  κυρίως με τη λιτότητα, τις απολύσεις στο δημόσιο τομέα, στο λουκέτο των καταστημάτων λόγω της κρίσης και όχι γιατί οι μετανάστες μας «παίρνουν τις δουλειές». Ποιος μπορεί να ισχυριστεί, χωρίς να γελοιοποιηθεί, ότι αν δεν είχαμε μετανάστες στη χώρα μας, η ανεργία θα ήταν της τάξης του 5 ή του 10%? Αντί για 30% που καταγράφεται στη χώρα μας (60% στους νέους)

4^ος μύθος  «Οι δικοί μας πατεράδες μετανάστευαν νόμιμα»

Ο ισχυρισμός αυτός θα μπορούσε να έχει βάση αν αναφέρεται στους πατεράδες μας

που μετανάστευσαν στη Γερμανία. Δεν ισχύει όμως για τους παππούδες μας που μετανάστευσαν στην Αμερική στις αρχές του 20ού αιώνα.

Ο όρος «λαθρομετανάστης» δεν είναι νέος, χρησιμοποιήθηκε, για να περιγράψει τη μαζική και απρογραμμάτιστη φυγή του ενός τετάρτου του οικονομικά ενεργού πληθυσμού της χώρας (περίπου 400.000 άνθρωποι), κυρίως προς τις ΗΠΑ. Η αντιμετώπιση των ελλήνων μεταναστών στον «Νέο Κόσμο» δεν διαφέρει σημαντικά από την πιο εχθρική και ρατσιστική συμπεριφορά που αναπτύσσει σήμερα η Ακροδεξιά απέναντι στους μετανάστες από την Ασία και την Αφρική. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα εκείνης της εποχής, οι Έλληνες χαρακτηρίζονται «εγκληματικά στοιχεία». Οι τόποι διαμονής τους χαρακτηρίζονται τόποι μόλυνσης, ακριβώς όπως σήμερα κάποιοι χαρακτηρίζουν τους μετανάστες «υγειονομική βόμβα».

Παρατηρούμε τις ομοιότητες των μεταναστών που έρχονται σήμερα στην Ελλάδα με τους δικούς μας παππούδες. Είναι ίδιες οι συνθήκες φτώχειας που τους ώθησαν να κάνουν το «μεγάλο ταξίδι». Ίδιες είναι οι δυσκολίες που αντιμετώπισαν με τον νόμο κατά την εγκατάστασή τους στη νέα τους πατρίδα. Και είναι ίδιες οι απάνθρωπες αντιδράσεις των

ρατσιστών σε όλες τις εποχές.

Δύο αντιθετικές στρατηγικές για τη μετανάστευση

Η Ακροδεξιά ισχυρίζεται ότι η «μόνη ρεαλιστική» πολιτική απάντηση στη μετανάστευση είναι οι μαζικές απελάσεις και το «σφράγισμα των συνόρων». Η πολιτική αυτή είναι όχι μόνο απάνθρωπη, κοινωνικά καταστροφική (τόσο για τους αλλοδαπούς όσο και για τους Έλληνες), άδικη για τους χιλιάδες αλλοδαπούς που ζουν στη χώρα μας εδώ και πάρα πολλά χρόνια, αλλά και μη ρεαλιστική.

.Μια αριστερή πρόταση οφείλει να ξεκινάει με βάση  τα ανθρώπινα δικαιώματα, την αξιοποίηση του άρθρου 5 του Συντάγματος. Όροι που πρέπει να συμπεριληφθούν σε αυτή την πρόταση είναι: νομιμοποίηση, καταγραφή, δίκαιη διαδικασία εξέτασης των αιτημάτων ασύλου, ενσωμάτωση, ιθαγένεια, διεθνής συνεργασία.

Προφανώς και η αντιμετώπιση του μεταναστευτικού δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί  αποκλειστικά και μόνο σε εθνικό επίπεδο, καθώς η μετακίνηση πληθυσμών γίνεται σε μαζική κλίμακα και κατευθύνεται όχι σε μια συγκεκριμένη χώρα, αλλά προς την Ευρώπη. Το μεταναστευτικό ζήτημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί επαρκώς εκτός ευρωπαϊκού πλαισίου.

Η  μετανάστευση θα συνεχίσει να υπάρχει όσο υπάρχουν και οι συνθήκες που τη γεννούν (λ.χ. ανισοκατανομή πλούτου, φτώχεια, πόλεμοι.)

Οι άνθρωποι ως ένα μέρος του «ζωικού βασιλείου» συμπεριφέρονται όπως και τα ζώα, μεταναστεύουν όταν απειλείται ο «οικότοπός τους», δηλαδή η περιοχή που ζουν και αναπαράγονται

Ελένη Πορτάλιου: ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΚΤΙΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ ΑΜΕΣΗ ΔΡΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ

Εισήγηση : Ελένη Πορτάλιου, 

καθηγήτρια Αρχιτεκτονικής Σχολής ΕΜΠ, δημοτική σύμβουλος δήμου Αθηναίων

Ανοιχτή εκδήλωση «Υπερασπιζόμαστε τη δημόσια γη και περιουσία»

23/2/2014

 Αγωνιστική Ριζοσπαστική Συνεργασία ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΣΤΗ ΓΛΥΦΑΔΑ

                          

ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΚΤΙΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ

ΑΜΕΣΗ ΔΡΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ

1.   ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΣΗΜΑΣΙΑ  ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

Ας ξεκινήσουμε από βασικές έννοιες και ορισμούς της ριζοσπαστικής, οικολογικής αριστεράς, που αφορούν στα «κοινά» και τα «δημόσια αγαθά». Μια δίκαιη κοινωνία πρέπει κατ’ αρχήν να διασφαλίζει ένα κοινό, επαρκές επίπεδο διαβίωσης σε όλους τους πολίτες, ανεξάρτητα από κοινωνική τάξη, φύλο, έθνος, ηλικία, εισόδημα. Για τον σκοπό αυτό πρέπει, από τη μια πλευρά, η πρόσβαση σε τομείς, όπως η υγεία, η παιδεία, ο πολιτισμός και η πληροφορία, η ασφάλιση και η σύνταξη να αποδίδονται εξίσου σε όλους/ες, μέσω της αναδιανομής του παραγόμενου κοινωνικού πλούτου και, από την άλλη, πρέπει όλοι οι φυσικοί και οι σημαντικοί υλικοί πόροι ν’ αποτελούν δημόσια ιδιοκτησία. Οι βασικοί φυσικοί πόροι, όπως το νερό και η ενέργεια, τα δάση και οι παράκτιες ζώνες αποτελούν αγαθά αναπαλλοτρίωτα, μη υποκείμενα σε ιδιωτική εκμετάλλευση με σκοπό το κέρδος και συνιστούν ουσιώδεις προϋποθέσεις όχι μόνο κοινωνικής και παραγωγικής ανασυγκρότησης αλλά, επίσης, διατήρησης της οικολογικής ισορροπίας και άσκησης περιβαλλοντικής προστασίας. Ακριβώς γι’ αυτούς του λόγους  οι φυσικοί πόροι πρέπει να είναι δημόσιοι. Επίσης, κοινόχρηστοι υλικοί πόροι, όπως τα μεγάλα έργα – οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο, αεροδρόμια, λιμάνια – τα μνημεία, καθώς και δημόσια και δημοτικά κτήρια κοινωφελούς σκοπού, ολ’ αυτά πρέπει ν’ αποτελούν δημόσια ιδιοκτησία.

Ο δημόσιος χαρακτήρας των φυσικών και υλικών πόρων είναι συνθήκη εκ των ουκ άνευ για τη χάραξη εθνικής και κοινωνικής πολιτικής υπέρ της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας. Οποιοδήποτε σημαντικό  σχέδιο κοινωνικής και παραγωγικής ανασυγκρότησης, ιδιαίτερα σήμερα, αν αλλάξουν τα πράγματα στη χώρα μας, θα προσέκρουε στα μεγάλα ιδιωτικά συμφέροντα και στην κατοχή και διαχείριση για δικό τους όφελος των παραπάνω βασικών εργαλείων άσκησης πολιτικής. Υπ’ αυτή την έννοια είναι σημαντικοί οι σημερινοί αγώνες κατά των ιδιωτικοποιήσεων των κοινών και δημόσιων αγαθών και η δημιουργία ευρύτατων κοινωνικών συμμαχιών για την υπεράσπισή τους. Τα κινήματα και τα ένδικα μέσα από τη μια μαζί με τις κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις  από την άλλη, συνιστούν τους τρόπους απόκρουσης της λαίλαπας των ιδιωτικοποιήσεων από την ακραία νεοφιλελεύθερη μνημονιακή κυβέρνηση.

Να σημειώσω ότι με τον όρο δημόσια ιδιοκτησία, δεν εννοούμε απλώς κρατική αλλά κοινωνική ιδιοκτησία. Αυτό σημαίνει δημοκρατικό έλεγχο της διαχείρισης, συμμετοχή των εργαζομένων σ’ αυτή αλλά και της κοινωνίας, μέσα από τους θεσμούς της, στις αποφάσεις για την ασκούμενη πολιτική.

2.   ΤΟ ΠΑΡΑΚΤΙΟ ΜΕΤΩΠΟ ΚΑΙ Η ΠΡΟΑΣΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ -    Η ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ

Θα εντοπίσω αυτή την προσέγγιση των δημόσιων και κοινών αγαθών στο Παράκτιο Μέτωπο, που ξεκινά από το ΣΕΦ και φτάνει στο Σούνιο, μέρος του οποίου αποτελεί και η παράκτια ζώνη της Γλυφάδας. Πρόκειται για  μια τεράστια παραθαλάσσια έκταση, ένα τοπίο μοναδικής αξίας - οικολογικής, αρχαιολογικής, μνημειακής και αισθητικής. Αν υποθέσουμε ότι έφευγαν οι αυθαίρετες κατασκευές των νυχτερινών κέντρων, ότι οι ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις κοντά στη θάλασσα αναβαθμίζονταν και απελευθέρωναν τα τμήματα του αιγιαλού που καταχρηστικά κατέχουν, αν εκπονούσαμε ένα βασικό σχέδιο ήπιας ανάπλασης-ενοποίησης αυτής της εκτεταμένης ζώνης με το τραμ στα όριά της, τότε η Αττική θα διέθετε έναν ανεκτίμητο πόρο ζωής, οικολογικής ισορροπίας αλλά και οικονομικής ευημερίας των εκατομμυρίων κατοίκων της, ιδιαίτερα των κατοίκων της παράκτιας ζώνης.

Θα αναφερθώ σε 3 σημεία καθοριστικά για τη σωτηρία και την εναλλακτική διαχείριση του παράκτιου μετώπου. Τα αναφέρω επιγραμματικά και θα τα αναπτύξω στη συνέχεια. 1. Το παράκτιο μέτωπο έχει σε μεγάλο βαθμό σωθεί χάρις στους αγώνες που δόθηκαν μεταπολεμικά, ιδιαίτερα τις δύο τελευταίες δεκαετίες και πρέπει να συνεχιστούν 2. Είναι αναγκαία η διαμόρφωση και προβολή ενός εναλλακτικού σχεδίου για το παράκτιο μέτωπο, με κέντρο το Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού 3. Οι σημερινοί αγώνες.

  

ΣΗΜΕΙΟ 1. ΤΟ ΠΑΡΑΚΤΙΟ ΜΕΤΩΠΟ ΕΧΕΙ ΣΕ ΜΕΓΑΛΟ ΒΑΘΜΟ ΣΩΘΕΙ ΧΑΡΙΣ ΣΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΠΟΥ ΔΟΘΗΚΑΝ

Τα αναπτυξιακά έργα ξεκίνησαν στη δεκαετία του 1950 με την έναρξη κατασκευής του παραλιακού αυτοκινητόδρομου και υπουργό Δημοσίων Έργων τον Κωνσταντίνο Καραμανλή.

Οι πρώτες περιοχές που εντάχθηκαν στο πρόγραμμα τουριστικής ανάπτυξης ήταν η Γλυφάδα και η Βούλα, στη συνέχεια το Καβούρι και η Βουλιαγμένη. Να σημειώσουμε ότι για τους παραπάνω σκοπούς ενεργοποιούνται εκατοντάδες στρέμματα δημόσιας γης, ενώ στο παιχνίδι μπαίνει και ο Οργανισμός Διαχείρισης Εκκλησιαστικής Περιουσίας, καθώς η Εκκλησία με το 90-95% των εκτάσεων σε Καβούρι - Βουλιαγμένη είναι ο μεγάλος τσιφλικάς της περιοχής. Τα αναπτυξιακά έργα συνδέονται με μεγάλα οικονομικά σκάνδαλα.

Η ΕΔΑ και η εφημερίδα «Αυγή» αντιπαρατίθενται κατά μέτωπο στα προωθούμενα σχέδια. Άρθρα και σχόλια της σύνταξης της εφημερίδας αλλά και του Κώστα Βάρναλη αναδεικνύουν τις αντιλαϊκές κοινωνικές διαστάσεις και τα οικονομικά συμφέροντα που εξυπηρετεί η ανάπτυξη της παραλιακής ζώνης. Γιατί τα έργα προϋποθέτουν επιχειρήσεις εξευγενισμού με εκδίωξη του λαϊκού κόσμου που κατοικεί στις περιοχές σε φτωχικά οικήματα και παράγκες.

Στη δικτατορία μπαζώθηκαν σε μεγάλη έκταση οι περιοχές Μοσχάτου, Καλλιθέας και κατά το ήμισυ οι παραλίες Παλαιού Φαλήρου και Αλίμου με τη δημιουργία 2 μαρίνων. Παραχωρήθηκε σχεδόν όλη η παραλία από το Πασαλιμάνι μέχρι τη Βάρκιζα στον ΕΟΤ με στόχο την τουριστική αξιοποίηση υπέρ του ιδιωτικού κεφαλαίου. Παρά το ότι το Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας, επί υπουργίας Αντώνη Τρίτση, προστάτευσε το παραλιακό μέτωπο, δεν κατάφερε να αποτρέψει την οικοδόμηση τμημάτων της παραλιακής ζώνης. Η ζώνη αυτή, από τη δημιουργία του παραλιακού αυτοκινητόδρομου και μετά, αναπτύχθηκε με επιπλέον τουριστικούς πόλους ακριβού τουρισμού σε Λαγονήσι και Ανάβυσσο και κάθοδο των δήμων Πειραιά, Μοσχάτου, Φαλήρου, Αλίμου, Ελληνικού, Γλυφάδας, Βουλιαγμένης, Βάρκιζας, Σαρωνίδας, Καλυβίων, Λαυρίου και Σουνίου μέχρι τη θάλασσα. Εκατοντάδες παράνομα νυχτερινά κέντρα απέκλεισαν την πρόσβαση στην ακτή, προβαίνοντας σε μαφιόζικες εγκληματικές επιθέσεις εναντίον όσων αντιδρούν. Πολλές από αυτές τις επεμβάσεις είναι ανατρέψιμες.

Με την άνοδο του οικολογικού κινήματος από τα τέλη της δεκαετίας του ’80 η προστασία του παραλιακού μετώπου πέρασε στα χέρια των ευαισθητοποιημένων πολιτών, που έδρασαν σε επιμέρους μέτωπα, ενεργοποιώντας τις τοπικές κοινωνίες. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες αποτέλεσαν μια μεγάλη απειλή για τους ελεύθερους χώρους της Αττικής και την παραλιακή ζώνη, αναπτύχθηκαν, όμως, βασικά γύρω από την «Επιτροπή κατά της Διεξαγωγής των Ολυμπιακών Αγώνων», κινήματα σε πολλά μέτωπα και, οπωσδήποτε, σημαντικά κινήματα για τη διαφύλαξη του περιβάλλοντος και των δημόσιων ελεύθερων χώρων.

Τότε, λοιπόν, η Συντονιστική Επιτροπή για τη Διάσωση της παραλίας του Σαρωνικού κέρδισε μια σειρά νίκες. Σώθηκε από την παραχώρηση προς εκμετάλλευση στο μεγάλο ιδιωτικό κεφάλαιο ο χώρος του Ιπποδρόμου στην Καλλιθέα και ο χώρος του νέου Ιπποδρόμου στο Μαρκόπουλο. Από τα 5 Ολυμπιακά Έργα που είχαν προγραμματιστεί στον Ιππόδρομο και τα 7 στην παραλία, τελικά έγιναν 2 στην παραλία και τα υπόλοιπα καταργήθηκαν ή μεταφέρθηκαν αλλού και περιορίστηκαν σε μέγεθος. Αποτράπηκαν 2 από τους 3 ανισόπεδους κόμβους στη λεωφόρο Ποσειδώνος στον Άλιμο καθώς και μια τεράστια μαρίνα και ένα τεχνητό νησί στο Ελληνικό.

Το κίνημα για ελεύθερες παραλίες είχε προηγηθεί των Ολυμπιακών Αγώνων και συνεχίστηκε μετά τους Ολυμπιακούς. Αρχικά πήρε διαστάσεις με το νικηφόρο αγώνα της Συντονιστικής Επιτροπής για τη Διάσωση της Παραλίας του Σαρωνικού, που απέτρεψε το καζίνο στο Φλοίσβο, τη μετατροπή της Λίμνης της Βουλιαγμένης σε νυχτερινό κέντρο και της παράκτιας έκτασης (δάσος και αρχαιότητες) στα Αστέρια Γλυφάδας σε χώρο εντατικής δόμησης και εμπορευματοποίησης. Τότε σταμάτησαν προγραμματισμένα έργα στο Μεγάλο Καβούρι. Λίγο πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες, επί κυβέρνησης Σημίτη, η Συντονιστική Επιτροπή, σε συνεργασία με το Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και άλλους φορείς – μεταξύ αυτών και ο δήμος Καλυβίων – απέτρεψαν την εισαγωγή στο χρηματιστήριο της Εταιρείας Τουριστικών Ακινήτων (ΕΤΑ), που θα σήμαινε την εμπορευματοποίηση/ιδιωτικοποίηση των ωραιότερων περιοχών της χώρας και ειδικότερα του μεγαλύτερου μέρους της παραλιακής ζώνης. Με προσφυγή στο ΣτΕ η Συντονιστική απέτρεψε, επίσης, την εκποίηση 120 στρ. στο Μικρό Καβούρι και πλέον των 1.500 στρ. στις Αλυκές Αναβύσσου. Τέλος, με παρέμβαση του δήμου Καλυβίων, αποτράπηκε η εγκατάσταση σταθμού βιολογικού καθαρισμού στην παραλία του Λαγονησίου.

Η υπόθεση οικοδόμησης μιας νέας πόλης στο χώρο του αεροδρομίου και της παραθαλάσσιας ζώνης του Ελληνικού αρχίζει με τη μεταφορά του αεροδρομίου στα Σπάτα. Τα πρώτα εφαρμοσμένα σχέδια βλέπουν το φως της δημοσιότητας επί υπουργίας Σουφλιά. Έκτοτε, δημιουργήθηκε και δρα σταθερά ένα πάνδημο μέτωπο τοπικών και υπερτοπικών περιβαλλοντικών κινημάτων και ριζοσπαστικών δημοτικών σχημάτων που, μαζί με την Επιτροπή Αγώνα και τον Δήμο Ελληνικού, έχουν καταφέρει να σταματήσουν τα φαραωνικά σχέδια και να προβάλλουν προτάσεις ελάχιστου οικονομικού κόστους και τεράστιας κοινωνικής και οικολογικής ωφέλειας - ένα εναλλακτικό, δηλαδή, σχέδιο βασισμένο στην οικονομία των αναγκών.